ABAC (Attribute-Based Access Control)
ABAC beslist over toegang op basis van attributen, zoals afdeling, land, classificatie, project of context. Het is flexibeler dan RBAC, maar...
Lees meerEen data sharing agreement legt vast welke data partijen met elkaar delen, voor welk doel, onder welke beveiliging en met welke verantwoordelijkheden. Het is de juridische en operationele basis onder datadeling.
Een data sharing agreement is een overeenkomst tussen partijen die data met elkaar delen. Ze beschrijft welke data gedeeld wordt, waarom, wie ze mag gebruiken, hoe ze beveiligd wordt en wat er gebeurt wanneer de samenwerking stopt.
Het is niet alleen een juridisch document. Het is ook een werkafspraak voor data teams: welke velden komen door, hoe vaak, met welke kwaliteit, wie beantwoordt vragen, wie meldt incidenten?
Zonder zo'n overeenkomst wordt datadeling snel een losse export in een gedeelde map. Dat werkt even, tot iemand vraagt wie verantwoordelijk is voor een fout cijfer of een privacyverzoek.
Bij samenwerking met partners
Een leverancier, klant of mediapartner krijgt toegang tot datasets of rapporten.
Bij data clean rooms
Ook als ruwe data afgeschermd blijft, moet het doel van de analyse vastliggen.
Bij groepsstructuren
Vennootschappen binnen dezelfde groep delen vaak data, maar blijven juridisch niet altijd één actor.
Bij externe verwerkers
Wanneer een partij persoonsgegevens verwerkt voor jou, heb je duidelijke verwerkingsafspraken nodig.
Een goede overeenkomst beschrijft eerst het doel. Data die gedeeld wordt voor facturatie mag niet automatisch gebruikt worden voor marketing of AI-training. Daarna komen de datasets, velden, frequentie, bewaartermijnen en beveiligingsmaatregelen.
Bij persoonsgegevens is de rolverdeling belangrijk: wie is verwerkingsverantwoordelijke, wie verwerker, en is er sprake van gezamenlijke verantwoordelijkheid? Die keuze bepaalt wie welke GDPR-verplichtingen draagt.
Ook operationele afspraken horen erin: SLA's, contactpersonen, incidentmelding, auditrechten, subverwerkers, exit-procedure en het verwijderen of teruggeven van data aan het einde van de samenwerking.
Een API-contract beschrijft hoe systemen technisch praten: endpoints, velden, foutcodes en versies. Een data sharing agreement beschrijft waarom partijen data mogen delen en onder welke voorwaarden.
Je hebt vaak beide nodig. De API kan perfect werken, terwijl het gebruik juridisch te breed is. Omgekeerd kan de overeenkomst helder zijn, maar faalt de samenwerking als de technische afspraken ontbreken.
Beperk het doel
Schrijf niet "voor analyse". Schrijf welke analyse, voor wie, en welke beslissingen eruit mogen volgen.
Maak bewaartermijnen uitvoerbaar
Een verwijderplicht is pas bruikbaar als duidelijk is waar kopieën, backups en exports zitten.
Leg kwaliteit en definities vast
Als een partner jouw "actieve klant" anders interpreteert, kan dezelfde dataset tot verkeerde conclusies leiden.
1. Is een verwerkersovereenkomst hetzelfde?
Nee. Een verwerkersovereenkomst is één type afspraak onder GDPR. Een data sharing agreement kan breder zijn en ook technische en businessafspraken bevatten.
2. Moet IT hierbij betrokken zijn?
Ja. Legal kan de voorwaarden schrijven, maar IT en data moeten bevestigen dat de afspraken technisch uitvoerbaar zijn.
ABAC beslist over toegang op basis van attributen, zoals afdeling, land, classificatie, project of context. Het is flexibeler dan RBAC, maar...
Lees meerAfwijkingsanalyse onderzoekt waar procesuitvoeringen verschillen van een norm, verwacht patroon of vergelijkingsgroep. Ze maakt zichtbaar we...
Lees meerDe AI Act is de Europese verordening die artificiële intelligentie reguleert. Ze deelt AI-systemen op volgens risico en legt verplichtingen ...
Lees meerAnonimisering maakt data redelijkerwijs niet meer herleidbaar tot een persoon, waardoor de GDPR niet meer van toepassing is. Pseudonimiserin...
Lees meerEen API gateway is de voordeur voor API-verkeer. Ze bundelt authenticatie, rate limits, routing, logging en soms transformatie, zodat achter...
Lees meer
AI zit standaard in Google Workspace for Education en Microsoft 365 Education. Wat krijg je gratis, wat kost extra, wie mag wat per leeftijd...
Hoe kies je tussen Google Workspace en Microsoft 365 voor je school? Wat zit erin, waar zit het verschil, hoe past het op Smartschool en je ...