Dimensietabel (dimension table)

Wat is een dimensietabel?

Een dimensietabel, in het Engels dimension table, bevat de context waarmee je feiten begrijpt. Waar een feitentabel zegt wat er gebeurde, zegt een dimensietabel bij wie, wanneer, waar, met welk product, via welk kanaal of onder welke categorie.

Dimensies maken rapporten leesbaar. Zonder klantdimensie heb je alleen klantcodes. Zonder productdimensie heb je alleen artikelnummers. Zonder datumdimensie kan je moeilijk netjes groeperen per maand, kwartaal of boekjaar.

In een ster-schema hangen dimensietabellen rond één of meer feitentabellen. Ze zijn meestal kleiner dan feitentabellen, maar bepalen sterk hoe gebruikers door data navigeren.

Wat staat er in een dimensietabel?

Een sleutel
De dimensie heeft een sleutel waarmee feitentabellen kunnen verwijzen naar de juiste rij.

Beschrijvende velden
Velden zoals klantnaam, productcategorie, regio, segment, merk, kanaal of accountmanager.

Hiërarchieën
Bijvoorbeeld product naar categorie naar afdeling, of datum naar maand naar kwartaal naar jaar.

Business keys
Herkenbare sleutels zoals klantnummer of artikelcode blijven vaak zichtbaar naast technische sleutels.

Historiekvelden
Als wijzigingen historisch bewaard worden, bevat de dimensie vaak startdatum, einddatum en een vlag voor de huidige versie.

Voorbeeld

Een verkoopmodel heeft een feitentabel met factuurlijnen. De productdimensie bevat artikelcode, productnaam, merk, categorie en assortiment. De klantdimensie bevat klantnummer, klantnaam, land, segment en accountmanager. De datumdimensie bevat kalenderdatum, week, maand, kwartaal en boekjaar.

Daardoor kan een gebruiker dezelfde omzet bekijken per maand, per productcategorie, per klantsegment of per accountmanager, zonder de feitentabel zelf te veranderen.

Dimensies en historiek

Dimensies veranderen. Een klant krijgt een nieuwe accountmanager, een product verhuist naar een andere categorie of een regio-indeling wijzigt. Dan moet je kiezen hoe historiek werkt.

Bij een gewone overschrijving zie je alleen de huidige waarde. Oude omzet schuift dan mee naar de nieuwe categorie of accountmanager. Dat is soms gewenst, maar vaak misleidend.

Met Slowly Changing Dimensions bewaar je historische versies. Omzet uit januari blijft dan gekoppeld aan de klantversie die in januari geldig was.

Waar moet je op letten?

Te veel technische velden
Een dimensie is bedoeld voor analyse. Verberg velden die gebruikers niet nodig hebben.

Dubbele betekenis
Een veld `status` moet zeggen of het over klantstatus, contractstatus of facturatiestatus gaat.

Onstabiele categorieën
Wanneer categorieën vaak veranderen, moet je expliciet beslissen of rapporten historisch of volgens de huidige indeling tonen.

Veel-op-veel-relaties
Een klant kan meerdere segmenten of producten meerdere categorieën hebben. Dan heb je soms een bridge table nodig in plaats van één simpele dimensie.

Verwant aan en niet verwarren met

Feitentabel
De feitentabel bevat meetwaarden en gebeurtenissen. De dimensietabel bevat context.

Ster-schema
Dimensietabellen vormen samen met feitentabellen de basis van een ster-schema.

Slowly Changing Dimensions
SCD is een techniek om wijzigingen in dimensietabellen historisch bij te houden.

Conformed dimension
Een conformed dimension is een gedeelde dimensie die door meerdere feitentabellen of datamarts op dezelfde manier gebruikt wordt.

FAQ over dimensietabellen

1. Is een datumtabel een dimensietabel?
Ja. Een datumdimensie is één van de meest gebruikte dimensies in rapporteringsmodellen.

2. Moet een dimensietabel altijd historiek bewaren?
Nee. Bewaar historiek alleen wanneer analyses er anders verkeerd of onduidelijk door worden.

3. Wat is het verschil met masterdata?
Masterdata is de bron of het beheer van kerngegevens. Een dimensietabel is de analytische vorm ervan in een datamodel.