Process-mining-case notion

Wat is een process-mining-case notion?

Een case notion is de definitie van wat in een process-mininganalyse als één procesuitvoering telt. Ze bepaalt welke events dezelfde case-ID krijgen en samen een trace vormen.

Voor een orderproces kan de case een bestelling, orderregel, levering of klantverzoek zijn. Iedere keuze beantwoordt andere vragen.

De case notion is dus geen louter technische kolom. Ze legt analysegrenzen en aannames over procesidentiteit vast.

Case-ID en case notion

De case notion is het bedrijfsconcept; de case-ID is de concrete sleutel per instantie.

Bij notion Bestelling kan OrderNumber de sleutel zijn. Dezelfde bronkolom kan ongeschikt worden wanneer nummers per regio worden hergebruikt.

Documenteer notion, sleutelvelden, start- en eindcriteria en geldigheidsperiode.

Voorbeeld met order, item en levering

Eén bestelling bevat drie items. Twee gaan in de eerste levering en één in een tweede. De betaling geldt voor de hele bestelling.

Met bestelling als case staan beide leveringen in één trace. Dat ondersteunt totale klantdoorlooptijd, maar maakt parallelle itemstromen moeilijk te interpreteren.

Met item als case worden bestel- en betalingsevents mogelijk naar drie traces gekopieerd. Met levering als case ontbreekt een natuurlijke plek voor één gezamenlijke betaling.

Convergentie

Convergentie ontstaat wanneer één event bij meerdere cases wordt opgenomen. Eén betaling wordt bijvoorbeeld naar iedere orderregel gekopieerd.

Event- en activiteitenaantallen worden dan opgeblazen. Direct-followrelaties kunnen verschijnen doordat hetzelfde gedeelde event in veel traces staat.

Maak gekopieerde events niet stil uniek door een nieuw ID; de semantische duplicatie blijft bestaan.

Divergentie

Divergentie ontstaat wanneer events van meerdere objectinstanties in één case worden samengevoegd. Parallelle leveringen krijgen dan een kunstmatige totale volgorde.

Een DFG kan bogen tonen die alleen door interleaving tussen objecten bestaan, niet door werkelijke procesafhankelijkheid.

Segmentatie of een fijnere notion kan helpen, maar kan elders convergentie veroorzaken.

Casegrenzen

Een klantrelatie kan jaren duren en is te breed voor veel analyses. Een supportticket kan heropenen: hoort dat bij dezelfde case of een nieuwe?

Gebruik businesscriteria voor start, einde, timeout en heropening. Een willekeurige kalendercut kan langlopende cases censureren.

Markeer incomplete cases aan de randen van de extractieperiode en behandel ze passend in duurmetingen.

Eventcorrelatie

Correlatieregels voeren de gekozen notion uit. Ze gebruiken directe sleutels, objectrelaties of afgeleide matches.

Meet events zonder case, cases met onwaarschijnlijke cardinaliteit en ambigue matches. Een geforceerde koppeling kan meer schade doen dan ontbrekende data.

Versioneer de regels en vergelijk hoe resultaten veranderen bij alternatieve notions.

Case notion versus procesinstantie

Een procesinstantie is één concrete uitvoering volgens de gekozen procesdefinitie. In eenvoudige processen valt ze samen met één natuurlijke businesscase.

Case notion benadrukt dat de analyst die eenheid uit data construeert. De bronsystemen bevatten mogelijk geen expliciete end-to-endinstantie.

Gebruik daarom in rapporten niet case alsof de betekenis vanzelf spreekt.

Object-centric alternatief

Object-centric event data koppelt een event aan meerdere objecten zonder vooraf één universele case te kiezen.

Analyses kunnen lifecycles van order, item, levering en factuur combineren en hun interacties onderzoeken.

Ook daar blijven modelleringskeuzes nodig: objecttypes, relaties en qualifiers bepalen wat zichtbaar wordt. Object-centric is geen automatische oplossing voor slechte correlatie.

Een notion kiezen

Begin met de procesvraag en gewenste uitkomst. Kies de kleinste betekenisvolle eenheid die start, einde en verantwoordelijkheid ondersteunt.

Maak meerdere views wanneer verschillende vragen verschillende notions vragen. Vergelijk aantallen niet alsof cases identiek zijn.

Valideer met domeinexperts en concrete bronrecords. Rapporteer de choice prominent bij iedere process-mininguitkomst.