DirectQuery

Wat is DirectQuery?

DirectQuery is een opslagmodus voor Power BI-modellen waarbij de data nooit in het model zelf terechtkomt. Elke keer een gebruiker een rapport opent of een filter wijzigt, vertaalt Power BI de visual naar een query in de taal van de bron (meestal SQL) en stuurt die live naar de database. Het resultaat komt terug en wordt in de visual getoond.

Het alternatief heet Import: daarin kopieert Power BI tijdens een refresh de data naar zijn in-memory engine (VertiPaq) en bewaart ze daar. Queries draaien dan op die snelle, gecomprimeerde kopie.

Je kan DirectQuery vergelijken met een live-interview met een expert: elk antwoord is vers, maar je bent afhankelijk van hoe snel die expert antwoordt. Import is als een boek dat je vooraf schreef met antwoorden op de meest voorkomende vragen: pijlsnel bevraagd, maar de info is zo vers als de laatste editie.

Wanneer kies je DirectQuery?

1. Realtime of near-realtime data nodig. Productielijnen, voorraad, handelsposities, SLA-dashboards. Als data van tien minuten oud al te oud is, is Import geen optie.

2. Zeer grote datasets. Tabellen met miljarden rijen die niet in het geheugen van een Power BI-capaciteit passen. DirectQuery laat de data bij de bron, Power BI haalt enkel wat elke visual nodig heeft.

3. Strikte governance op de bron. Wanneer de brondatabase de single source of truth is en niemand een kopie mag rondstrooien, houdt DirectQuery alles bij de bron.

4. Frequent wijzigende data. Een refresh elk half uur is duurder dan DirectQuery als gebruikers sowieso maar enkele keren per dag kijken.

5. Regelgeving en audit. Sommige sectoren vereisen dat rapporten live op de bron staan en dat elke query gelogd wordt bij de bron zelf.

DirectQuery versus Import

De meest gestelde vraag bij het bouwen van een nieuw Power BI-model.

Prestaties

Import wint zowat altijd. De VertiPaq-engine is geoptimaliseerd voor analytische queries op in-memory kolomgeoriënteerde data en geeft vaak subsecondeprestaties op honderden miljoenen rijen. DirectQuery vertrouwt op de bron, en die is zelden zo snel als VertiPaq. Voor klassieke BI-dashboards is Import de standaardkeuze.

Actualiteit

DirectQuery wint. Je ziet de data zoals ze op dit moment in de bron staat, zonder refresh af te wachten.

Functionaliteit

Import ondersteunt alles wat Power BI kan: alle DAX-functies, alle visuals, complexe tijdsintelligentie. DirectQuery heeft beperkingen: niet elke DAX-functie werkt, Quick Insights is uitgeschakeld, de refresh-tijd van een visual is maar zo snel als de bron.

Schaal

DirectQuery wint bij extreme volumes. Import zit begrensd door het geheugen van je Power BI-capaciteit (vaak enkele GB compressed). DirectQuery kent die limiet niet.

Kosten

Import verbruikt Power BI-capaciteit bij de refresh. DirectQuery verbruikt geen refresh-capaciteit, maar belast wel voortdurend de brondatabase. Elke klik van een gebruiker is een queries op de bron.

Vuistregel

Kies Import tenzij je een expliciete reden hebt om DirectQuery te nemen. Zeer grote datasets, zeer verse data, of governance die geen kopie toelaat. In alle andere gevallen levert Import gewoon snellere rapporten.

Composite models: het beste van beide

Sinds Power BI composite models zijn lancering, kan je binnen één model tabellen combineren die in verschillende modes zitten.

Feitelijke tabel in DirectQuery (miljarden rijen transacties) gekoppeld aan dimensietabellen in Dual mode (klanten, producten, tijd). Dual mode laat de engine per query beslissen of hij de Import-kopie of de DirectQuery-versie gebruikt.

Composite models zijn vandaag de norm voor enterprise-scenario's waar live data plus snelle interactiviteit vereist zijn. Ze komen ook terug in Microsoft Fabric, waar een semantisch model naadloos lakehouse-tabellen (DirectLake) kan mengen met geïmporteerde data.

DirectLake als nieuwe optie in Fabric

In Fabric introduceerde Microsoft een derde modus: DirectLake. Die leest Delta-tabellen rechtstreeks uit OneLake alsof het Import-data was, zonder de refreshstap. Het gedraagt zich qua prestaties als Import, maar zonder de historische vertraging en zonder de beperking van een refreshschedule. Voor Fabric-gebaseerde rapportering is DirectLake vaak de beste keuze, met DirectQuery enkel nog als fallback voor bronnen buiten OneLake.

Valkuilen van DirectQuery

Bron die niet schaalt
Een Power BI-rapport met duizend gebruikers genereert ook duizend keer meer queries op je operationele database. Zonder aparte read-replica of cube-laag sloop je je OLTP-systeem.

Query folding dat breekt
DirectQuery leunt op het feit dat Power BI elke interactie naar de bron kan vertalen. Sommige transformaties in Power Query breken die vertaling. Vermijd custom M-functies en exotische datatypes.

Trage visuals
Een pagina met tien visuals genereert soms tien queries bij elke filterwijziging. Gebruik Apply filter-knoppen, beperk het aantal visuals per pagina en stel een queryreductiestrategie in.

Beperkte DAX-set
Sommige tijdsintelligentie, iteratorfuncties en complexere patronen werken niet of slecht in DirectQuery. Controleer vroeg of je gewenste measures ondersteund zijn.

Bron moet altijd online zijn
Een Import-rapport blijft werken als de bron down is. DirectQuery stopt dan gewoon. Plan voor onderhoudsvensters en failover.