Data woordenboek.

ABAC (Attribute-Based Access Control)

ABAC beslist over toegang op basis van attributen, zoals afdeling, land, classificatie, project of context. Het is flexibeler dan RBAC, maar...

Lees meer

ACID-transacties

ACID-transacties zijn de vier garanties (Atomicity, Consistency, Isolation, Durability) die zorgen dat je data correct blijft, ook als een p...

Lees meer

Afleidingsregel

Een afleidingsregel legt uit hoe een nieuwe waarde wordt berekend of bepaald uit bestaande data. Ze maakt businesslogica achter velden, metr...

Lees meer

Afwijkingsanalyse

Afwijkingsanalyse onderzoekt waar procesuitvoeringen verschillen van een norm, verwacht patroon of vergelijkingsgroep. Ze maakt zichtbaar we...

Lees meer

AI Act (EU)

De AI Act is de Europese verordening die artificiële intelligentie reguleert. Ze deelt AI-systemen op volgens risico en legt verplichtingen ...

Lees meer

AI Builder

AI Builder brengt AI-modellen en prompts naar Power Apps en Power Automate. Makers kunnen er onder meer documenten uitlezen, tekst classific...

Lees meer

AI-agent

Een AI-agent is een AI-systeem dat zelfstandig meerdere stappen plant en uitvoert om een doel te bereiken. Hij gebruikt een taalmodel als br...

Lees meer

AI-geletterdheid

AI-geletterdheid is de kennis en de vaardigheden om AI verstandig te gebruiken: weten wat een model kan, output kritisch beoordelen en risic...

Lees meer

Alpha Miner

Alpha Miner is een vroeg process-discoveryalgoritme dat causale, parallelle en exclusieve relaties uit direct-followgedrag afleidt en omzet ...

Lees meer

Anomaliedetectie

Anomaliedetectie spoort automatisch datapunten op die niet passen in het normale patroon: een factuur die uit de toon valt, een machine die ...

Lees meer

Anonimisering en pseudonimisering

Anonimisering maakt data redelijkerwijs niet meer herleidbaar tot een persoon, waardoor de GDPR niet meer van toepassing is. Pseudonimiserin...

Lees meer

Apache Airflow

Apache Airflow is een open-source orkestrator: je beschrijft je datapijplijnen als code in Python, in de vorm van een DAG, en Airflow plant ...

Lees meer

Apache Hudi

Apache Hudi is een open tabelformaat dat een data lake op object storage transactioneel maakt. Het blinkt uit in snelle upserts, verwijderin...

Lees meer

Apache Iceberg

Apache Iceberg is een open tabelformaat voor grote analytische datasets op object storage. Het transformeert een map met Parquet-bestanden i...

Lees meer

Apache Kafka

Apache Kafka is een open-source platform dat stromen van events opslaat en doorgeeft: producenten schrijven berichten naar een topic, afneme...

Lees meer

Apache Spark

Apache Spark is een open-source engine voor grootschalige data-analyse op een cluster. Je schrijft SQL of DataFrames in Python, Scala of Jav...

Lees meer

API (Application Programming Interface)

Een API of Application Programming Interface is de afgesproken manier waarop software met andere software praat. Je stuurt een verzoek in ee...

Lees meer

API gateway

Een API gateway is de voordeur voor API-verkeer. Ze bundelt authenticatie, rate limits, routing, logging en soms transformatie, zodat achter...

Lees meer

API-automatisering

API-automatisering laat systemen via gedocumenteerde programmeerinterfaces gegevens en opdrachten uitwisselen. De automatisering gebruikt re...

Lees meer

Approval workflow

Een approval workflow is een geautomatiseerde goedkeuringsstroom waarin een mens expliciet ja of nee zegt voor een document, aanvraag, betal...

Lees meer

Artificiële Intelligentie (AI)

Artificiële intelligentie is technologie die computers leert denken en leren zoals mensen. Ze herkent patronen, trekt conclusies en neemt be...

Lees meer

At-least-once delivery

At-least-once delivery is de garantie dat elk bericht minstens één keer aankomt. Verloren gaat het niet, maar door een retry na een gemiste ...

Lees meer

At-most-once delivery

At-most-once delivery betekent dat elk bericht hoogstens één keer aankomt: nul of één keer. Het kan verloren gaan, maar komt nooit dubbel to...

Lees meer

Attended automation

Attended automation is automatisering die een medewerker op de eigen actieve computersessie start of begeleidt. Ze ondersteunt een taak terw...

Lees meer

Audit trail

Een audit trail is het spoor van acties en wijzigingen in een systeem: wie deed wat, wanneer en met welk resultaat. Je gebruikt het om besli...

Lees meer

Automated cloud flow

Een automated cloud flow start automatisch door een gebeurtenis in een gekoppelde dienst, zoals een nieuwe Dataverse-rij, ontvangen e-mail o...

Lees meer

Automation debt

Automation debt is de opgestapelde onderhouds- en risicolast door snelle, verouderde of onvoldoende beheerde automatiseringen. Ze uit zich i...

Lees meer

Automation governance

Automation governance verdeelt beslisrechten, verantwoordelijkheden en controles voor een automatiseringsportfolio. Ze verbindt intake, risi...

Lees meer

Automation lifecycle

De automation lifecycle beschrijft een automatisering van opportunity en ontwerp via bouw, test, release en operatie tot wijziging en uitfas...

Lees meer

BaaS (Banking as a Service)

Banking as a Service laat bedrijven zonder banklicentie bankdiensten aanbieden onder eigen merk. Een gelicentieerde bank stelt rekeningen, k...

Lees meer

Backfill

Een backfill is het opnieuw of alsnog verwerken van historische data door een pijplijn die normaal alleen nieuwe of gewijzigde data oppakt. ...

Lees meer

Batchverwerking (batch processing)

Batchverwerking verwerkt data in blokken op vaste momenten, bijvoorbeeld elk uur of elke nacht. Het is minder direct dan streaming, maar vaa...

Lees meer

Berekeningsgroep (Calculation group)

Een berekeningsgroep past één DAX-patroon toe op elke meting in je model. Schrijf YTD, MTD en YoY% één keer in plaats van voor elke meting a...

Lees meer

Beslissingstabel

Een beslissingstabel beschrijft bedrijfsregels als combinaties van invoervoorwaarden en uitkomsten. De compacte vorm maakt overlap, ontbreke...

Lees meer

bias

Bias in AI is een vertekening die kan ontstaan door data, algoritmes of menselijke keuzes. Het is niet altijd slecht, maar moet bewust behee...

Lees meer

Bot runner

Een bot runner is de runtime die een automatiseringspakket uitvoert met een bepaalde machine, sessie en identiteit. Planning en queues wijze...

Lees meer

Bottleneck analysis

Bottleneck analysis zoekt de stap in een proces waar werk blijft wachten en die zo de hele doorlooptijd bepaalt. Je vindt die knelpunten doo...

Lees meer

Bridge table (brugtabel)

Een bridge table of brugtabel is een tussentabel die een veel-op-veel-relatie in een ster-schema oplost, iets wat een gewone vreemde sleutel...

Lees meer

Bronveld

Een bronveld is een veld zoals het in het oorspronkelijke systeem bestaat. Het is het vertrekpunt voor mapping, transformatie, validatie en ...

Lees meer

Business intelligence (BI)

Business intelligence (BI) zet de cijfers uit je ERP, CRM en andere systemen om in rapporten en dashboards waarop je beslist. Geen losse exp...

Lees meer

Business key

Een business key is een herkenbare sleutel uit de werking van het bedrijf, zoals klantnummer, ondernemingsnummer, artikelcode, contractnumme...

Lees meer

Business Process Automation (BPA)

Business Process Automation gebruikt software om een terugkerend bedrijfsproces geheel of gedeeltelijk uit te voeren. BPA verbindt taken, be...

Lees meer

Business process flow

Een business process flow begeleidt gebruikers in een model-driven Power App door vaste stages en datastappen. Het toont waar een dossier st...

Lees meer

Business Process Model and Notation (BPMN)

BPMN is een visuele manier om bedrijfsprocessen duidelijk in kaart te brengen. Met een vaste set symbolen zie je meteen wie wat doet en waar...

Lees meer

Businessbegrippenlijst (business glossary)

Een businessbegrippenlijst legt vast wat woorden zoals klant, omzet, marge of actieve gebruiker precies betekenen in je organisatie. Het is ...

Lees meer

Canvas app

Een canvas app is een Power Apps-toepassing waarvan de maker schermen en bedieningselementen vrij vormgeeft. De app gebruikt Power Fx en con...

Lees meer

Cardinaliteit - Power Bi

Cardinaliteit beschrijft hoe twee tabellen zich tot elkaar verhouden: één-op-veel, veel-op-één, één-op-één of veel-op-veel. In Power BI is h...

Lees meer

Case ID

Een case ID is de sleutel die alle events van één procesdoorgang samenbrengt. Denk aan een ordernummer, een ticketnummer of een patiëntdossi...

Lees meer

Case management

Case management organiseert kenniswerk rond één dossier, doel en verzameling informatie. De behandelaar kiest tijdens het werk welke activit...

Lees meer

Center of Excellence (CoE)

Een Center of Excellence is een team of netwerk dat expertise, standaarden, governance en ondersteuning rond een vakgebied bundelt. Voor Pow...

Lees meer

Chain-of-thought prompting

Chain-of-thought prompting is één prompt-trick: vraag het model om eerst uit te leggen hoe het denkt, vóór het antwoordt. Voor berekeningen,...

Lees meer

Change Data Capture (CDC)

Change Data Capture (CDC) is een techniek die elke wijziging in een bronsysteem registreert en doorstuurt naar downstream-systemen. Zo houd ...

Lees meer

Chatbot

Een chatbot is software die een gesprek voert met een gebruiker, via tekst of spraak. De eenvoudigste versies volgen vaste regels en keuzeme...

Lees meer

Checkpointing

Checkpointing slaat tussentoestand op, zodat een job, stream of algoritme na een fout kan hervatten zonder helemaal opnieuw te beginnen.

Lees meer

Chunking

Chunking is het opknippen van een document in kleinere stukken voor je die embedt en indexeert voor een RAG-systeem. Zo krijgt het taalmodel...

Lees meer

Circuit breaker

Een circuit breaker stopt tijdelijk met calls naar een falend systeem zodra fouten een grens overschrijden. Zo faalt je applicatie sneller e...

Lees meer

Citizen developer

Een citizen developer is een medewerker buiten een traditionele softwareontwikkelrol die met goedgekeurde low-codetools apps en automatiseri...

Lees meer

Class imbalance

Class imbalance betekent dat de klassen in een ML-dataset ongelijk verdeeld zijn. De zeldzame klasse is vaak net de klasse die je wil vinden...

Lees meer

Cloud flow

Een cloud flow is een Power Automate-workflow die online diensten via triggers, acties en connectoren automatiseert. Ze start door een gebeu...

Lees meer

Codeset

Een codeset is een afgebakende lijst toegelaten codes en hun betekenis binnen één domein, zoals orderstatussen, landen, valuta of prioriteit...

Lees meer

Common Table Expression (CTE)

Een Common Table Expression is een tijdelijke query met een naam binnen één SQL-statement. Met een CTE kan je een lange query opdelen in lee...

Lees meer

Composite model (Power BI)

Een composite model is een Power BI-model dat opslagmodi mengt: sommige tabellen geïmporteerd in het geheugen, andere live bij de bron via D...

Lees meer

Computer vision

Computer vision is software die beelden en video interpreteert: producten herkennen, defecten spotten, tekst uit documenten halen of stuks t...

Lees meer

Conformance checking

Conformance checking vergelijkt hoe een proces echt loopt met hoe het hoort te lopen. Het is de tweede pijler van process mining, naast proc...

Lees meer

Conformed dimension

Een conformed dimension is een dimensietabel zoals Datum, Klant of Product die je identiek deelt over meerdere feittabellen. Zo betekent 'kl...

Lees meer

Confusion matrix

Een confusion matrix toont hoe de voorspellingen van een classificatiemodel verdeeld zijn over juiste en foute klassen. Ze maakt zichtbaar w...

Lees meer

Connection pool

Een connection pool is een voorraad herbruikbare databaseconnecties. Applicaties lenen kort een connectie, voeren werk uit en geven ze terug...

Lees meer

Connection reference

Een connection reference is een Power Platform-solutioncomponent die apps en flows naar een connection voor een bepaalde connector laat verw...

Lees meer

Context engineering

Context engineering is het ontwerpen van de informatie die een AI-model meekrijgt: instructies, bronnen, gesprekshistoriek, toolresultaten e...

Lees meer

Context window

Het context window is de hoeveelheid tekst die een taalmodel in één keer kan zien en verwerken. Hij bepaalt hoeveel instructies, documenten ...

Lees meer

CRM (Customer Relationship Management)

Een CRM (Customer Relationship Management) is het systeem waarin je klantrelaties beheert: contacten, offertes, verkoopkansen, klachten en c...

Lees meer

Cross-organisational process mining

Cross-organisational process mining analyseert processen die over meerdere zelfstandige organisaties lopen. Distributed logs en gedeelde int...

Lees meer

Cross-validation

Cross-validation beoordeelt een model door de data meerdere keren anders te splitsen. Zo krijg je een stabieler beeld dan met één train-test...

Lees meer

Custom connector

Een custom connector is een zelfgemaakte koppeling waarmee een platform zoals Power Automate, Logic Apps of een data tool praat met een API ...

Lees meer

DAG (directed acyclic graph)

Een DAG (directed acyclic graph) is de vorm waarin een datapijplijn beschreven staat: elke stap is een blokje, elke afhankelijkheid een pijl...

Lees meer

Dagster

Dagster is een open-source data-orkestrator die draait rond je data-assets: je beschrijft in Python welke tabellen en modellen moeten bestaa...

Lees meer

Data catalog

Een data catalog is een centrale, doorzoekbare inventaris van alle data-assets in je organisatie, met metadata per asset: eigenaar, schema, ...

Lees meer

Data clean room

Een data clean room is een gecontroleerde omgeving waarin twee of meer partijen samen analyses doen zonder elkaars ruwe data rechtstreeks te...

Lees meer

Data contract

Een data contract is een expliciete afspraak tussen de producent en consument van een dataset: welk schema, welke kwaliteit, welke frequenti...

Lees meer

Data downtime

Data downtime is elke periode waarin je data ontbreekt, fout, half geladen of verouderd is, zodat niemand ze nog vertrouwt. De term komt van...

Lees meer

Data drift

Data drift betekent dat de inhoud, verdeling of patronen in data over tijd veranderen, terwijl de structuur hetzelfde kan blijven.

Lees meer

Data fabric

Een data fabric is een softwarelaag die verspreide data uit al je systemen en clouds met elkaar verbindt, zonder ze eerst naar één centrale ...

Lees meer

Data freshness (data-SLA)

Data freshness zegt hoe goed je data de werkelijkheid van nu weergeeft: de vertraging tussen wat er bij de bron gebeurde en wanneer het in j...

Lees meer

Data governance

Data governance is het geheel van afspraken, rollen en processen dat bepaalt hoe een organisatie haar data beheert, beschermt en gebruikt. W...

Lees meer

Data lake

Een data lake is een centrale opslagplaats waar je ruwe data in elk formaat bewaart: tabellen, JSON, logs, maar ook PDF's en beelden. De ops...

Lees meer

Data leakage

Data leakage ontstaat wanneer informatie in training terechtkomt die in productie niet beschikbaar is. Het model lijkt dan goed te scoren, m...

Lees meer

Data lineage

Data lineage toont de volledige levensloop van data. Van bron tot rapport, met betekenis en context. Essentieel voor vertrouwen in cijfers.

Lees meer

Data mart

Een data mart is een kleinere, gerichte deelverzameling van je data warehouse, afgestemd op één afdeling of thema. Sales, finance of HR krij...

Lees meer

Data masking

Data masking vervangt gevoelige waarden door afgeschermde of fictieve waarden, zodat teams met data kunnen werken zonder de echte inhoud te ...

Lees meer

Data mesh

Data mesh is een organisatiemodel voor data waarbij elk businessdomein eigenaar wordt van zijn eigen datasets en die aanbiedt als producten....

Lees meer

Data observability

Data observability is het continu bewaken van de gezondheid van je data: zijn tabellen ververst, kloppen de rij-aantallen, blijven de schema...

Lees meer

Data ownership (data-eigenaarschap)

Data-eigenaarschap betekent dat een persoon of team formeel verantwoordelijk is voor een dataset: de definitie, de kwaliteit, de toegangsreg...

Lees meer

Data product

Een data product is een herbruikbare datalevering met een duidelijk doel, eigenaar en kwaliteitsverwachting. Het kan een dataset, semantisch...

Lees meer

Data profiling

Data profiling is een dataset systematisch doorlichten voor je er iets op bouwt: welke waarden komen voor, hoeveel velden staan leeg, zijn j...

Lees meer

Data sampling

Data sampling betekent dat je een deel van een dataset gebruikt om sneller te analyseren, testen of trainen. De sample moet passen bij de vr...

Lees meer

Data sharing agreement

Een data sharing agreement legt vast welke data partijen met elkaar delen, voor welk doel, onder welke beveiliging en met welke verantwoorde...

Lees meer

Data skew

Data skew betekent dat data ongelijk verdeeld is over waarden, partities of workers. Eén klant, sleutel of categorie krijgt dan veel meer re...

Lees meer

Data steward

Een data steward bewaakt de kwaliteit en de betekenis van een afgebakend stuk data: klantdata, productdata of financiële cijfers. In een KMO...

Lees meer

Data testing

Data testing zijn automatische controles die nagaan of je data voldoet aan regels die je vooraf hebt vastgelegd: geen lege sleutels, geen du...

Lees meer

Data vault

Data vault is een modelleermethode voor het data warehouse, bedacht door Dan Linstedt. Bronnen worden historisch en auditeerbaar opgeslagen ...

Lees meer

Data warehouse

Een data warehouse is een centrale databank die gegevens uit allerlei bronsystemen verzamelt en structureert voor rapportering en analyse. H...

Lees meer

Data-orkestratie

Data-orkestratie plant, ordent en bewaakt al je datataken samen: loads, transformaties, checks en rapport-refreshes. Een afhankelijkheidsgra...

Lees meer

Database-index

Een database-index is een opzoekstructuur naast een tabel, zodat de databank niet elke rij hoeft te lezen om een query te beantwoorden. Leze...

Lees meer

Dataconsument

Een dataconsument is een persoon, team, rapport, dashboard, AI-model, API of proces dat data gebruikt voor analyse, beslissing of actie.

Lees meer

Datadomein

Een datadomein is een afgebakend businessgebied, zoals verkoop, boekhouding of logistiek, samen met alle data die daarbij hoort. In moderne ...

Lees meer

Dataflow Gen2 (Microsoft Fabric)

Dataflow Gen2 is de self-service ETL-bouwsteen van Microsoft Fabric. Je haalt data op uit meer dan 150 bronnen, schoont ze op in Power Query...

Lees meer

Datageletterdheid

Datageletterdheid is de vaardigheid om cijfers te lezen, te bevragen en er juiste conclusies uit te trekken. Geen analistenwerk, wel weten w...

Lees meer

Datakwaliteit

Datakwaliteit is de mate waarin data geschikt is voor het doel waarvoor je ze gebruikt. Kloppen de adressen, zijn de juiste velden ingevuld,...

Lees meer

Dataminimalisatie

Dataminimalisatie betekent dat je alleen de persoonsgegevens verzamelt en verwerkt die je echt nodig hebt voor je doel. Het principe komt ui...

Lees meer

DataOps

DataOps brengt de gewoontes uit software-ontwikkeling naar de datawereld: versiebeheer, geautomatiseerd testen, aparte omgevingen en alertin...

Lees meer

Datapijplijn (data pipeline)

Een datapijplijn is de geautomatiseerde keten die data van een bronsysteem naar een bestemming brengt: ophalen, transformeren en laden, op s...

Lees meer

Datareconciliatie

Datareconciliatie is het systematisch vergelijken van twee datasets om te bevestigen dat ze overeenkomen, en om te vinden waar niet. Je legt...

Lees meer

Dataresidentie (data residency)

Dataresidentie is de fysieke plek waar je data opgeslagen en verwerkt wordt: het land of de regio waar de servers staan. In de cloud is die ...

Lees meer

Dataretentie (data retention)

Dataretentie bepaalt hoelang je data bewaart en wanneer je ze verwijdert, archiveert of anonimiseert. Het gaat niet alleen over opslagkosten...

Lees meer

Datasoevereiniteit (data sovereignty)

Datasoevereiniteit is het principe dat data onder de wetten valt van het land of rechtsgebied waar ze verzameld of bewaard wordt. Voor een K...

Lees meer

Dataverse virtual table

Een Dataverse virtual table presenteert externe gegevens als Dataverse-records zonder ze standaard naar Dataverse te repliceren. Een provide...

Lees meer

Dataverse-business rule

Een Dataverse-business rule legt eenvoudige condities en acties vast zonder plug-incode. Afhankelijk van de scope kan de regel formuliergedr...

Lees meer

Dataverse-kolom

Een Dataverse-kolom definieert één gegevenselement van records in een tabel, inclusief datatype, vereiste status, formaat en gedrag. Kolomme...

Lees meer

Dataverse-plug-in

Een Dataverse-plug-in is servercode die op een geregistreerde gebeurtenis in de Dataverse execution pipeline reageert. De stap koppelt een ....

Lees meer

Dataverse-relatie

Een Dataverse-relatie verbindt records uit tabellen en bepaalt navigatie, referentiële koppeling en soms cascadegedrag. Dataverse ondersteun...

Lees meer

Dataverse-security role

Een Dataverse-security role bundelt privileges en toegangsniveaus voor tabellen, apps en platformfuncties binnen één omgeving. Meerdere toeg...

Lees meer

Dataverse-tabel

Een Dataverse-tabel definieert een type bedrijfsrecord met kolommen, relaties, beveiliging en gedrag. Tabellen vormen de gegevensbasis voor ...

Lees meer

Datavirtualisatie

Datavirtualisatie laat je data uit meerdere systemen bevragen en combineren via een logische laag, zonder ze eerst te kopiëren naar een cent...

Lees meer

DAX (Data Analysis Expressions)

ChatGPT said: DAX is de formule-taal van Power BI en Excel Power Pivot. Je gebruikt ze om berekeningen te maken zoals totalen, marges of ...

Lees meer

dbt (data build tool)

dbt is een SQL-first transformatietool: je schrijft SELECT-statements, dbt zorgt voor afhankelijkheden, tests, documentatie en materialisati...

Lees meer

Dead-letter queue

Een dead-letter queue is een aparte wachtrij voor berichten die niet verwerkt konden worden. Ze voorkomt dat één fout bericht een hele stroo...

Lees meer

Deadlock

Een deadlock ontstaat wanneer twee transacties elkaar vasthouden: transactie A wacht op B, terwijl B wacht op A. De database breekt dan mees...

Lees meer

Debezium

Debezium is een open source platform voor log-based Change Data Capture. Het leest het transactielog van je databank en stuurt elke insert, ...

Lees meer

Declaratief procesmodel

Een declaratief procesmodel beschrijft toegestaan gedrag met regels en temporele constraints in plaats van één volledig voorgeschreven stapp...

Lees meer

Deduplicatie

Deduplicatie is het opsporen van records die naar dezelfde klant, hetzelfde product of dezelfde leverancier verwijzen, en ze samenvoegen tot...

Lees meer

Deep learning

Deep learning is machine learning met neurale netwerken van veel lagen. Elke laag leert abstractere patronen, waardoor het model zelf kenmer...

Lees meer

Degenerate dimension

Een degenerate dimension is een dimensie-attribuut dat in de feitentabel zelf blijft staan, zonder eigen dimensietabel. Denk aan een ordernu...

Lees meer

Delta Lake

Delta Lake is een open opslagformaat dat klassieke Parquet-bestanden uitbreidt met transacties, schema-afdwinging en time travel. Het vormt ...

Lees meer

Denormalisatie

Denormalisatie betekent dat je bewust data dubbel of breder opslaat om lezen eenvoudiger of sneller te maken. Je ruilt opslag en onderhoud i...

Lees meer

Desktop flow

Een desktop flow is een geautomatiseerd stappenplan dat websites en Windows-programma's via hun gebruikersinterface bedient. Je bouwt het in...

Lees meer

Differential privacy

Differential privacy is een wiskundige garantie dat een analyse vrijwel hetzelfde resultaat geeft, of de gegevens van een bepaalde persoon e...

Lees meer

Digital twin

Een digital twin is een digitale kopie van een fysiek object, proces of systeem, gevoed door live data. Je gebruikt hem om simulaties te dra...

Lees meer

Digital worker

Een digital worker is een beheerd samenstel van automatiseringen dat een afgebakend werkpakket uitvoert. Het kan workflows, API's, RPA en AI...

Lees meer

Dimensietabel (dimension table)

Een dimensietabel bevat context bij feiten, zoals klant, product, datum, regio of kanaal. Ze maakt filtering, groepering en begrijpelijke ra...

Lees meer

Dimensioneel modelleren (Kimball-methode)

Dimensioneel modelleren is Ralph Kimball's ontwerpmethode voor data warehouses: feittabellen omringd door dimensietabellen in een star schem...

Lees meer

Direct Lake

Direct Lake is een opslagmodus voor Power BI die rechtstreeks uit Delta-tabellen in OneLake leest. Je krijgt de snelheid van Import zonder d...

Lees meer

Directly-Follows Graph (DFG)

Een Directly-Follows Graph toont welke activiteiten in een eventlog direct na elkaar voorkomen. Nodes stellen activiteiten voor; gerichte bo...

Lees meer

DirectQuery

DirectQuery is een opslagmodus in Power BI en Fabric waarbij je model geen data kopieert, maar elke query rechtstreeks naar de bron stuurt. ...

Lees meer

Disaster recovery (RPO/RTO)

Disaster recovery is het plan om systemen en data te herstellen na een zware storing. RPO zegt hoeveel data je maximaal mag verliezen, RTO h...

Lees meer

Distillatie (model distillation)

Distillatie traint een klein AI-model met de antwoorden van een groot model als leermateriaal. De teacher genereert duizenden voorbeelden, d...

Lees meer

Documentautomatisering

Documentautomatisering laat software documenten genereren, ontvangen, routeren, valideren, ondertekenen en archiveren. Ze omvat zowel sjablo...

Lees meer

Doelveld

Een doelveld is het veld waarin data terechtkomt na mapping, standaardisatie of transformatie. Het is de structuur waarop rapporten, modelle...

Lees meer

Doorlooptijd

Doorlooptijd is de tijd tussen het start-event en het eind-event van een case: de totale klok voor een bestelling, aanvraag of ticket, inclu...

Lees meer

DPIA (Data Protection Impact Assessment)

Een DPIA is een risicoanalyse voor verwerkingen van persoonsgegevens die waarschijnlijk een hoog privacyrisico meebrengen. Je onderzoekt voo...

Lees meer

embeddings

Embeddings zetten woorden om in cijfers die betekenis weerspiegelen. Ze worden geleerd door neurale netwerken op enorme hoeveelheden tekst. ...

Lees meer

Entity resolution

Entity resolution is het uitzoeken welke records naar dezelfde persoon, firma of product verwijzen, over al je bronnen heen, en die records ...

Lees meer

ERP (Enterprise Resource Planning)

Een ERP is het systeem waarin je bedrijf zijn kernprocessen registreert: verkoop, inkoop, voorraad, productie en boekhouding, allemaal op éé...

Lees meer

ETL / ELT

ETL en ELT staan voor Extract, Transform, Load en Extract, Load, Transform. Het zijn twee manieren om data van bronsystemen naar een central...

Lees meer

Evals (LLM-evaluatie)

Evals zijn gestructureerde testen om de kwaliteit van een taalmodel of een AI-toepassing te meten. Wat unit tests zijn voor software, zijn e...

Lees meer

Event log

Een event log is de chronologische lijst van alle stappen die in een proces gebeurd zijn, getrokken uit de systemen waarin je werkt. Het is ...

Lees meer

Event sourcing

Event sourcing bewaart niet alleen de huidige toestand, maar de volledige reeks gebeurtenissen die tot die toestand leidde. De actuele stand...

Lees meer

Eventcorrelatie

Eventcorrelatie bepaalt welke events bij dezelfde procesinstantie of bedrijfsobjecten horen. Sleutels, tijd, relaties en domeinregels vormen...

Lees meer

Eventdata

Eventdata registreert dat iets op een bepaald tijdstip gebeurde, vaak met activiteit, betrokken object of case en aanvullende kenmerken. Het...

Lees meer

Eventgedreven architectuur

Een eventgedreven architectuur laat systemen reageren op gebeurtenissen zoals een nieuwe bestelling, betaalde factuur of gewijzigde klantsta...

Lees meer

Eventlogkwaliteit

Eventlogkwaliteit beschrijft of events geschikt zijn voor een concrete process-miningvraag. Volledigheid, juistheid, consistentie, tijd, cor...

Lees meer

Eventstream (Microsoft Fabric)

Eventstream is de bouwsteen in Microsoft Fabric die streaming data binnenhaalt, onderweg filtert of aggregeert en zonder code naar een event...

Lees meer

Exactly-once processing

Exactly-once processing is de garantie dat elk event precies één keer doorwerkt in je cijfers, ook als het systeem faalt en berichten opnieu...

Lees meer

Exception handling

Exception handling is de manier waarop een systeem of proces afwijkingen detecteert, classificeert en afhandelt. Het bepaalt of werk opnieuw...

Lees meer

Execution plan

Een execution plan toont hoe een database een query gaat uitvoeren of uitgevoerd heeft. Je ziet onder meer scans, indexgebruik, joins, sorte...

Lees meer

Experiment tracking

Experiment tracking is het vastleggen van trainingsruns, parameters, metrics, codeversies en artefacten. Zo kan je later zien welk machine l...

Lees meer

Exponential backoff

Exponential backoff is een retry-strategie waarbij je na elke mislukte poging langer wacht. Zo geef je een tijdelijke fout tijd om te herste...

Lees meer

Fabric-capaciteit (F-SKU)

Een Fabric-capaciteit is het rekenpakket waarop Power BI, lakehouses, notebooks en pipelines in Microsoft Fabric draaien. De F-SKU's lopen v...

Lees meer

Factless fact table

Een factless fact table is een feitentabel zonder cijfers: alleen vreemde sleutels naar dimensies. Ze legt vast dat een gebeurtenis plaatsvo...

Lees meer

Feature engineering

Feature engineering is ruwe data omvormen tot de invoervariabelen (features) waar een machine learning-model echt iets mee kan. Uit bestelda...

Lees meer

Feature store

Een feature store is een centrale opslag voor machine-learning-features: de afgeleide variabelen die een model als input gebruikt. Doel: dez...

Lees meer

Feitentabel (fact table)

Een feitentabel bevat meetbare gebeurtenissen of standen, zoals verkopen, factuurlijnen, voorraadbewegingen of websitebezoeken. Ze vormt het...

Lees meer

Few-shot prompting

Few-shot prompting betekent dat je het model niet uitlegt wat het moet doen, maar het voordoet: je zet een paar uitgewerkte voorbeelden in j...

Lees meer

Fine-tuning

Fine-tuning is het verder trainen van een bestaand AI-model op jouw eigen data, zodat het een specifieke taak, toon of domein beter onder de...

Lees meer

GDPR (AVG)

GDPR, in het Nederlands de AVG, is de Europese verordening die bepaalt hoe je met persoonsgegevens omgaat. Ze verbiedt datagebruik niet, maa...

Lees meer

Gematerialiseerde view (materialized view)

Een gematerialiseerde view is een query waarvan het resultaat vooraf berekend en als tabel bewaard wordt, zodat lezen veel sneller gaat. De ...

Lees meer

Generatieve AI

Generatieve AI (GenAI) is een technologie die zelf nieuwe inhoud kan maken, zoals tekst, beeld of muziek. Ze leert patronen uit bestaande da...

Lees meer

Gepagineerd rapport (paginated report)

Een gepagineerd rapport is een rapport dat je ontwerpt om af te drukken of als PDF te verdelen. De opmaak ligt pixel-perfect vast: vaste pag...

Lees meer

Git (versiebeheer)

Git is het versiebeheersysteem waarmee teams wijzigingen aan bestanden bijhouden, vergelijken en terugdraaien. Elke wijziging wordt een snap...

Lees meer

Gouden record

Een gouden record is de beste samengestelde versie van één entiteit, zoals een klant of product, opgebouwd uit meerdere bronnen volgens duid...

Lees meer

GPU

Een GPU is een krachtige chip die gemaakt is voor snel rekenwerk. Ze voert duizenden berekeningen tegelijk uit en wordt vooral gebruikt waar...

Lees meer

Granulariteit (grain)

Granulariteit of grain is het detailniveau van een tabel: wat stelt één rij voor? Wie die vraag eerst beantwoordt, vermijdt dubbeltellingen,...

Lees meer

Grounding

Grounding betekent dat je een AI-model laat antwoorden op basis van meegegeven bronnen, data of toolresultaten in plaats van alleen op zijn ...

Lees meer

Guardrails (AI)

Guardrails zijn de beschermlagen rond een AI-toepassing: input-validatie, system prompts, output-filtering, moderation-API's en menselijke c...

Lees meer

Hallucinatie

Een hallucinatie is wanneer een AI-model iets zegt dat plausibel klinkt maar niet klopt. Het model verzint details die nergens in de brondat...

Lees meer

Happy path

Het happy path is de ideale route door een proces of systeem, zonder uitzonderingen, fouten of omwegen. Het beschrijft wat er gebeurt als al...

Lees meer

Harness (AI)

Een harness is de software rond een taalmodel die er een werkende AI-agent van maakt: ze roept tools aan, beheert de context, bewaakt grenze...

Lees meer

Headless BI

Headless BI koppelt de laag die je bedrijfscijfers definieert los van elke visualisatietool. Je definieert een cijfer als omzet één keer en ...

Lees meer

Heuristics Miner

Heuristics Miner ontdekt procesgedrag met frequenties en dependencymaten. Drempels laten dominante relaties, korte lussen en uitzonderingsge...

Lees meer

Human-in-the-Loop (HITL)

Human-in-the-loop (HITL) betekent dat mensen actief meebeslissen in processen die door AI worden uitgevoerd.

Lees meer

Hybrid search

Hybrid search combineert klassiek zoeken op trefwoorden met BM25 en semantisch zoeken op vectoren, en voegt beide resultaten samen tot één r...

Lees meer

Hyperautomation

Hyperautomation is een aanpak om automatiseringskansen systematisch te vinden, beoordelen en uitvoeren met een combinatie van process mining...

Lees meer

Idempotentie

Een operatie is idempotent als het resultaat hetzelfde blijft, of je hem nu één keer of honderd keer uitvoert. In distributed systems is ide...

Lees meer

Implementatiepijplijn (Deployment pipeline)

Een implementatiepijplijn is de ALM-tool van Microsoft Fabric. Je bouwt in een Development-werkruimte, test in een Test-werkruimte en rolt u...

Lees meer

Import-modus (Power BI)

Import-modus is de standaard opslagmodus in Power BI: bij elke refresh kopieert je semantisch model de data uit de bron en comprimeert ze in...

Lees meer

Incremental refresh

Incremental refresh is de Power BI- en Fabric-functie die enkel nieuwe of gewijzigde data bij een refresh verwerkt, in plaats van elke keer ...

Lees meer

Incrementele lading

Een incrementele lading verwerkt alleen nieuwe of gewijzigde data sinds de vorige verwerking. Dat maakt pipelines sneller, goedkoper en mind...

Lees meer

Inductive Miner

Inductive Miner ontdekt recursief een block-structured process tree uit een eventlog. Sequence-, choice-, parallel- en loopcuts leveren mode...

Lees meer

Inferentie (inference)

Inferentie is het werk dat een getraind AI-model levert: nieuwe input erin, een voorspelling of antwoord eruit. Waar training een eenmalige ...

Lees meer

Instant cloud flow

Een instant cloud flow is een Power Automate-flow die op expliciet verzoek start, bijvoorbeeld via een knop, Power App of andere flow. De ge...

Lees meer

Intelligent Document Processing (IDP)

Intelligent Document Processing combineert documentclassificatie, OCR en AI-extractie met validatie en menselijke controle. IDP zet ongestru...

Lees meer

Intelligent Process Automation (IPA)

ChatGPT said: Intelligent Process Automation (IPA) combineert automatisatie met artificiële intelligentie om bedrijfsprocessen slimmer en...

Lees meer

iPaaS (Integration Platform as a Service)

Een iPaaS is een clouddienst die je softwarepakketten aan elkaar koppelt via kant-en-klare connectoren. In plaats van tientallen maatwerk-ko...

Lees meer

Jevons-paradox

De Jevons-paradox is het idee dat wanneer iets efficiënter wordt, we er vaak meer van gaan gebruiken in plaats van minder. Het klassieke voo...

Lees meer

JSON

JSON is het tekstformaat waarin systemen data naar elkaar sturen: leesbaar voor mensen, eenduidig voor machines. API-antwoorden, webhooks, c...

Lees meer

Junk dimension

Een junk dimension is een kleine dimensietabel die verschillende losse vlaggen en statuscodes samenbrengt. Zo houd je je feitentabel smal en...

Lees meer

Kandidaatsleutel (candidate key)

Een kandidaatsleutel is een kolom of combinatie van kolommen die een rij uniek kan identificeren. Uit alle kandidaatsleutels kies je er mees...

Lees meer

Knowledge graph (kennisgraaf)

Een knowledge graph slaat je data op als een netwerk van knopen (entiteiten) en benoemde relaties ertussen, zodat de betekenis in de verband...

Lees meer

Kolomgeoriënteerde opslag

Kolomgeoriënteerde opslag bewaart data per kolom in plaats van per rij. Dat maakt analytische queries vaak sneller, omdat je alleen de kolom...

Lees meer

KPI (Key Performance Indicator)

Een KPI is een meetbare indicator die de voortgang naar een duidelijk doel weergeeft. Niet elke metriek is een KPI. Een KPI is kritisch, hee...

Lees meer

KQL (Kusto Query Language)

KQL of Kusto Query Language is de zoektaal van Microsoft voor tijdreeks- en logdata. Je komt KQL tegen in Azure Data Explorer, Fabric Real-T...

Lees meer

Kwantisatie

Kwantisatie rondt de getallen in een AI-model af naar minder bits, meestal van 16 naar 8 of 4. Het model wordt zo drie tot vier keer kleiner...

Lees meer

Lakehouse

Een lakehouse combineert de flexibiliteit van een data lake met de structuur van een data warehouse. Je bewaart ruwe en bewerkte data in ope...

Lees meer

Large Language Model (LLM)

Een Large Language Model (LLM) is een AI-model getraind op enorme hoeveelheden tekst dat taal begrijpt en zelf genereert. LLM's vormen de mo...

Lees meer

Late arriving dimensions (laatkomende dimensies)

Een laatkomende dimensie ontstaat wanneer een feitrecord in je warehouse binnenkomt voordat de bijhorende dimensierij bestaat. Denk aan een ...

Lees meer

Least privilege

Least privilege betekent dat mensen, apps en service accounts alleen de minimale rechten krijgen die nodig zijn voor hun taak. Niet meer, ni...

Lees meer

Lifecycle transition

Een lifecycle transition beschrijft de toestandsovergang van een activiteitinstantie, zoals schedule, start, suspend, resume en complete. Da...

Lees meer

Low-code en no-code

Low-code en no-code laten je software bouwen met visuele bouwstenen in plaats van programmeercode. Wie het proces kent, bouwt zelf een flow,...

Lees meer

Machine learning

Machine learning is software die patronen leert uit voorbeelden in plaats van regels te volgen die iemand programmeerde. Je geeft een model ...

Lees meer

Managed solution

Een managed solution is een geïnstalleerd Power Platform-pakket voor test- en productieomgevingen. Componenten vormen beheerde lagen die via...

Lees meer

Mappingregel

Een mappingregel beschrijft hoe data van een bronveld naar een doelveld gaat. Ze kan rechtstreeks, conditioneel of berekend zijn en maakt ve...

Lees meer

Master Data Management (MDM)

Master Data Management (MDM) is de discipline om één gedeelde, betrouwbare versie van je kerngegevens (klanten, producten, leveranciers, loc...

Lees meer

MCP (Model Context Protocol)

MCP of Model Context Protocol is een open standaard van Anthropic waarmee AI-modellen op een uniforme manier tools en data kunnen aanspreken...

Lees meer

Medaillon-architectuur

De medaillon-architectuur verdeelt je lakehouse in drie lagen: brons voor ruwe data, zilver voor opgeschoonde data en goud voor business-kla...

Lees meer

Message queue

Een message queue is een wachtrij tussen systemen. De verzender plaatst een bericht, de ontvanger verwerkt het wanneer hij klaar is. Zo word...

Lees meer

Metadata

Metadata is data over data: alles wat beschrijft wat een dataset is, waar ze vandaan komt en hoe je ze mag gebruiken. Van kolomnamen en data...

Lees meer

Metrics layer (metriekenlaag)

Een metrics layer is de plek waar je bedrijfscijfers zoals omzet, actieve klanten en churn een keer in code vastlegt, zodat elk dashboard, e...

Lees meer

Microsoft Copilot

Microsoft Copilot is de familienaam voor alle AI-assistenten die Microsoft inbouwt in zijn producten, van Word en Excel tot Power BI en Fabr...

Lees meer

Microsoft Copilot Studio

Microsoft Copilot Studio is een low-codeomgeving voor AI-agents en agent flows. Je combineert instructies, kennisbronnen, gespreksonderwerpe...

Lees meer

Microsoft Dataverse

Microsoft Dataverse is de beheerde datalaag van Power Platform en Dynamics 365. Het bewaart bedrijfsgegevens in tabellen en voegt relaties, ...

Lees meer

Microsoft Fabric

Microsoft Fabric is een data-platform van Microsoft dat gegevensbeheer, analyse en rapportering samenbrengt. Het vervangt een reeks losse to...

Lees meer

Microsoft Power Platform

Microsoft Power Platform is een verzameling low-codeproducten voor bedrijfsapps, automatiseringen, rapporten, websites en AI-agents. De onde...

Lees meer

Microsoft Purview

Microsoft Purview is het platform van Microsoft voor data governance, databeveiliging en compliance. Het brengt in kaart welke data je hebt,...

Lees meer

MLOps

MLOps is de werkwijze om machine learning-modellen op een betrouwbare manier naar productie te brengen en ze daar gezond te houden. Het comb...

Lees meer

Model drift

Model drift ontstaat wanneer een AI-model minder goed presteert doordat data of verbanden in de werkelijkheid veranderen. Regelmatige hertra...

Lees meer

Model registry

Een model registry is een centrale plek waar je machine learning-modellen, versies, metadata en promoties beheert. Ze helpt teams weten welk...

Lees meer

Model serving

Model serving is het beschikbaar maken van een getraind ML-model voor gebruik, bijvoorbeeld via een API, batchjob of realtime endpoint.

Lees meer

Model-driven app

Een model-driven app is een Power Apps-toepassing waarvan Dataverse-tabellen, relaties en procescomponenten de interface sturen. Forms, view...

Lees meer

Multi-perspective process mining

Multi-perspective process mining analyseert naast activityvolgorde ook tijd, data, resources, beslissingen en objecten. Zo worden procespatr...

Lees meer

Multimodaal model

Een multimodaal model is een AI-model dat tekst, afbeeldingen, audio en soms video tegelijk kan verwerken, en die meerdere modaliteiten ook ...

Lees meer

Natural Language Processing (NLP)

Natural Language Processing (NLP) is een verzamelnaam voor technieken waarmee computers menselijke taal begrijpen. Je gebruikt het elke dag ...

Lees meer

neuraal netwerk

Een neuraal netwerk is een computermodel dat leert door voorbeelden te analyseren, een beetje zoals het menselijk brein. Het bestaat uit lag...

Lees meer

NL2SQL

NL2SQL zet een vraag in gewone taal om naar een SQL-query. Het maakt databases toegankelijker, maar vraagt goede metadata, duidelijke defini...

Lees meer

Normalisatie (databases)

Normalisatie is het opdelen van data in tabellen zodat elk feit maar één keer opgeslagen staat. Onmisbaar in systemen waar veel geschreven w...

Lees meer

Notebook (data)

Een notebook is een werkdocument voor data: cellen met code, uitleg en resultaten door elkaar, stap voor stap uitvoerbaar. Je gebruikt het o...

Lees meer

OAuth

OAuth is een autorisatieprotocol waarmee een applicatie beperkte toegang krijgt tot een account of API zonder het wachtwoord van de gebruike...

Lees meer

Object Level Security

Object Level Security is een manier om delen van je datamodel compleet af te schermen voor bepaalde gebruikers. Soms zitten er gevoelige geg...

Lees meer

Object-Centric Event Log (OCEL)

Een Object-Centric Event Log koppelt events aan meerdere bedrijfsobjecten tegelijk. OCEL 2.0 legt events, objecten, types, attributen en ver...

Lees meer

Object-centric process mining (OCPM)

Object-centric process mining is een aanpak waarbij events niet aan één case hangen, maar aan meerdere bedrijfsobjecten tegelijk: een order,...

Lees meer

OCR (Optical Character Recognition)

OCR is een technologie die tekst herkent in een afbeelding of gescand document.

Lees meer

OLTP en OLAP

OLTP-systemen verwerken de dagelijkse transacties van je bedrijf: bestellingen, betalingen, voorraadbewegingen. OLAP-systemen analyseren die...

Lees meer

On-premises data gateway

Een on-premises data gateway is de brug tussen Microsoft-clouddiensten zoals Power BI, Fabric en Power Automate en de data die binnen je eig...

Lees meer

OneLake

OneLake is de centrale dataopslag van Microsoft Fabric. Al je analytische data zit er op één plek, gestructureerd, semi-gestructureerd of ru...

Lees meer

OneLake-snelkoppeling (OneLake shortcut)

Een OneLake-snelkoppeling verwijst vanuit je Fabric-lakehouse of KQL-database naar data die ergens anders staat, zonder ze te kopiëren. Inte...

Lees meer

Ontologie

Een ontologie is een formeel, gedeeld model van de begrippen in een domein: welke soorten dingen er bestaan, welke eigenschappen ze hebben e...

Lees meer

Open-weight model

Een open-weight model is een AI-model waarvan de gewichten, de getrainde parameters, vrij te downloaden zijn. Je draait het op eigen hardwar...

Lees meer

Organisational mining

Organisational mining gebruikt eventdata om samenwerking, rollen, overdrachten en werkverdeling in processen te onderzoeken. De analyse kijk...

Lees meer

pandas

Pandas is de Python-bibliotheek voor data-analyse. Met Series en DataFrames lees, transformeer en schrijf je tabelgegevens in dezelfde flow....

Lees meer

Parquet

Apache Parquet is een kolomgeoriënteerd bestandsformaat dat ontworpen is voor analytische queries op grote hoeveelheden data. Het is de onde...

Lees meer

Partitionering (partitioning)

Partitionering splitst een grote tabel op in stukken volgens de waarde van een kolom, bijvoorbeeld per maand of per regio. Een query leest d...

Lees meer

Petri-net

Een Petri-net is een formeel procesmodel met plaatsen, transities, bogen en een markering. Het kan keuze, paralleliteit en synchronisatie ex...

Lees meer

PII (Personally Identifiable Information)

PII is informatie waarmee je een persoon rechtstreeks of onrechtstreeks kan identificeren. Denk aan naam, e-mailadres, klantnummer, locatieg...

Lees meer

Power Apps

Power Apps is een Microsoft-platform voor het bouwen van bedrijfsapps met visuele ontwerpers, connectoren en Power Fx. Je kiest tussen vrije...

Lees meer

Power Apps Component Framework (PCF)

Power Apps Component Framework laat ontwikkelaars herbruikbare codecomponenten bouwen voor canvas- en model-driven apps. Een component combi...

Lees meer

Power Apps component library

Een Power Apps component library is een centrale verzameling herbruikbare canvascomponenten. Makers publiceren componentversies en afhankeli...

Lees meer

Power Apps-delegation

Power Apps-delegation laat een databron een Power Fx-query uitvoeren in plaats van slechts een lokale recordset te verwerken. Niet-delegeerb...

Lees meer

Power Automate

Power Automate is een tool van Microsoft waarmee je zonder te programmeren repetitieve taken en processen kan automatiseren. Je bouwt visuee...

Lees meer

Power Automate Desktop

Power Automate Desktop is Microsofts Windows-omgeving voor het bouwen en uitvoeren van desktop flows. Je automatiseert er handelingen in web...

Lees meer

Power Automate-actie

Een actie is een bewerking die Power Automate na de trigger uitvoert. Acties kunnen data lezen of wijzigen, berichten sturen, voorwaarden to...

Lees meer

Power Automate-trigger

Een trigger is het startpunt van een Power Automate-flow. Ze bepaalt welke gebeurtenis, planning of expliciete aanroep een run maakt en leve...

Lees meer

Power Bi

Power BI is een datavisualisatie- en rapporteringstool van Microsoft waarmee je gegevens uit verschillende bronnen kan samenbrengen, analyse...

Lees meer

Power BI Embedded

Power BI Embedded laat je Power BI-rapporten inbouwen in je eigen software of website, zodat gebruikers inzichten zien zonder Power BI te op...

Lees meer

Power BI Enhanced Report Format (PBIR)

PBIR is het nieuwe standaard bestandsformaat voor Power BI rapporten. In plaats van één groot JSON-bestand wordt een rapport opgesplitst in ...

Lees meer

Power BI Project (PBIP)

PBIP is het projectformaat voor Power BI. In plaats van alles in één PBIX-bestand te stoppen, bewaart PBIP het rapport, het semantisch model...

Lees meer

Power Fx

Power Fx is de declaratieve, functionele en sterk getypeerde low-codetaal van Microsoft Power Platform. De taal gebruikt Excel-achtige formu...

Lees meer

Power Pages

Power Pages is een Microsoft-platform voor externe bedrijfswebsites die gegevens uit Dataverse tonen en verwerken. Het combineert visueel we...

Lees meer

Power Platform admin center

Het Power Platform admin center is Microsofts centrale beheerportaal voor Power Platform-omgevingen, capaciteit, policies, analytics, beveil...

Lees meer

Power Platform Application Lifecycle Management (ALM)

Power Platform Application Lifecycle Management beheert oplossingen van behoefte en ontwikkeling tot deployment, gebruik en uitfasering. Env...

Lees meer

Power Platform CLI

Power Platform CLI is Microsofts opdrachtregeltool voor Power Platform-ontwikkel- en beheertaken. Het commando pac ondersteunt onder meer au...

Lees meer

Power Platform Data Loss Prevention (DLP)

Een Data Loss Prevention-beleid in Power Platform bepaalt welke connectoren beschikbaar zijn en welke samen data mogen verwerken. Het helpt ...

Lees meer

Power Platform pipelines

Power Platform pipelines bieden een beheerde route om solutions van development naar doelomgevingen te deployen. Een hostomgeving bewaart co...

Lees meer

Power Platform solution

Een Power Platform solution is een pakket van apps, flows, Dataverse-componenten en configuratie voor gecontroleerde ontwikkeling en impleme...

Lees meer

Power Platform-environment variable

Een Power Platform-environment variable scheidt omgevingsspecifieke configuratie van apps en flows. Een definition legt type en standaardwaa...

Lees meer

Power Platform-omgeving

Een Power Platform-omgeving is een afgebakende container voor apps, flows, connections, agents en eventueel een Dataverse-database. Omgeving...

Lees meer

Power Query

Power Query is de transformatietaal van Microsoft voor data. Je gebruikt hem visueel in Power BI, Excel en Fabric Dataflows, met M als onder...

Lees meer

Precision en recall

Precision en recall zijn evaluatiemetrics voor classificatiemodellen. Precision kijkt hoeveel positieve voorspellingen kloppen. Recall kijkt...

Lees meer

Predicate pushdown

Predicate pushdown betekent dat een filter zo vroeg mogelijk wordt uitgevoerd, liefst bij de bron of in het opslagformaat zelf. Daardoor lee...

Lees meer

Predictive analytics (voorspellende analyse)

Predictive analytics gebruikt je historische data om te voorspellen wat er waarschijnlijk gaat gebeuren: welke klant dreigt af te haken, hoe...

Lees meer

Predictive process monitoring

Predictive process monitoring voorspelt het verdere verloop van lopende procesinstanties op basis van hun gedeeltelijke eventreeks. Typische...

Lees meer

Prescriptive process monitoring

Prescriptive process monitoring adviseert tijdens een lopende case welke interventie waarschijnlijk de gewenste uitkomst verbetert. Het gaat...

Lees meer

Primaire sleutel

Een primaire sleutel is de kolom, of combinatie van kolommen, waarmee elke rij in een tabel uniek herkenbaar is. Ze voorkomt dubbele identit...

Lees meer

Privacy-preserving process mining

Privacy-preserving process mining beperkt onthulling van personen, cases en bedrijfsgevoelig procesgedrag tijdens analyse. Dataminimalisatie...

Lees meer

Procesautomatisering

Procesautomatisering is het gebruik van software om repetitieve taken over te nemen die mensen anders met de hand doen. Systemen praten met ...

Lees meer

Procesbeheerder (process owner)

Een procesbeheerder is end-to-end verantwoordelijk voor de prestaties, het ontwerp en de verbetering van een bedrijfsproces. De rol verbindt...

Lees meer

Procesinstantie

Een procesinstantie is één concrete uitvoering van een proces, zoals één bestelling, claim of supportticket. In klassieke process mining wor...

Lees meer

Procesintelligentie

Procesintelligentie combineert systeemdata, procesmodellen, domeinkennis en analysetechnieken om te begrijpen hoe processen lopen, waarom re...

Lees meer

Procesmodel

Een procesmodel is een vereenvoudigde weergave van toegestaan, verwacht of waargenomen procesgedrag. Het toont activiteiten, volgorde, keuze...

Lees meer

Procesoptimalisatie

Procesoptimalisatie verbetert een proces gericht op meetbare uitkomsten zoals kwaliteit, tijd, kosten, risico en klantwaarde. Analyse, heron...

Lees meer

Procesorkestratie

Procesorkestratie coördineert mensen, systemen, services en automatiseringen binnen één end-to-endproces. Een orchestrator bewaart de proces...

Lees meer

Process discovery

Process discovery is de stap in process mining die automatisch een proceskaart tekent uit je event log. Geen workshops of interviews, maar e...

Lees meer

Process drift

Process drift is een verandering in procesgedrag door de tijd. Activiteiten, volgordes, doorlooptijden, resources of beslispatronen kunnen p...

Lees meer

process mining

Process mining toont hoe je processen écht verlopen, niet hoe je denkt dat ze lopen. Door data uit systemen zoals ERP of CRM te analyseren, ...

Lees meer

Process-mining-case notion

Een process-mining-case notion bepaalt welke events samen één geanalyseerde procesuitvoering vormen. De keuze voor order, orderregel, leveri...

Lees meer

Process-miningactiviteit

Een activiteit in process mining is het type processtap dat een event beschrijft, zoals Order aangemaakt of Factuur goedgekeurd. Het activit...

Lees meer

Process-miningalignment

Een process-miningalignment synchroniseert een waargenomen trace met een procesmodel. Afwijkingen verschijnen als stappen die alleen in de l...

Lees meer

Process-miningfitness

Process-miningfitness meet in welke mate een procesmodel het gedrag in een eventlog kan reproduceren. De score kan op token replay, alignmen...

Lees meer

Process-miningprecision

Process-miningprecision meet of een procesmodel weinig gedrag toestaat dat niet in de eventlog wordt waargenomen. Ze voorkomt dat een ruim m...

Lees meer

Processtandaardisatie

Processtandaardisatie legt een afgesproken basiswerkwijze, rollen, gegevens en controles vast voor herhaald werk. Toegestane variatie en uit...

Lees meer

Procestrace

Een procestrace is de geordende reeks events die voor één procesinstantie in een eventlog staat. De trace toont welke activiteiten geregistr...

Lees meer

Procesvariant

Een procesvariant groepeert procestraces die volgens een gekozen regel hetzelfde pad volgen, meestal dezelfde activiteiten in dezelfde volgo...

Lees meer

Prompt engineering

Prompt engineering is het vakgebied rond het opstellen van instructies voor een AI-model zodat het bruikbare output geeft. Een goede prompt ...

Lees meer

Prompt injection

Prompt injection is het manipuleren van een LLM via een zorgvuldig geformuleerde input die het model zijn oorspronkelijke instructies laat n...

Lees meer

Prompt template

Een prompt template is een herbruikbare prompt met vaste instructies en invulvelden. Ze maakt AI-taken consistenter, testbaar en makkelijker...

Lees meer

Query folding

Query folding betekent dat Power Query stappen vertaalt naar een query die het bronsysteem zelf kan uitvoeren. Filters, selecties en joins g...

Lees meer

Query optimizer

De query optimizer is het onderdeel van een database dat beslist hoe een SQL-query uitgevoerd wordt. Hij kiest bijvoorbeeld join-volgorde, s...

Lees meer

Rate limit

Een rate limit is een grens op hoeveel verzoeken je binnen een bepaalde tijd naar een API of service mag sturen. Ze beschermt systemen tegen...

Lees meer

RBAC (Role-Based Access Control)

RBAC geeft rechten aan rollen in plaats van rechtstreeks aan personen. Wie een rol krijgt, erft de bijhorende rechten. Dat maakt toegang beh...

Lees meer

Read replica

Een read replica is een leeskopie van een database. Ze neemt rapporten en zware leesvragen over van de primaire database, meestal met asynch...

Lees meer

Referentiegegevens

Referentiegegevens zijn relatief stabiele lijsten die andere data betekenis geven, zoals landen, valuta, statussen, btw-codes, productcatego...

Lees meer

Regelsengine (business rules engine)

Een regelsengine evalueert expliciete bedrijfsregels tegen feiten en levert beslissingen of acties op. Ze haalt veranderlijke beslislogica u...

Lees meer

Reinforcement learning

Reinforcement learning is een AI-techniek waarbij systemen leren door ervaring. Het probeert, krijgt feedback, en wordt stap voor stap slimm...

Lees meer

Reranking

Reranking is een tweede, preciezere scoringsstap in een zoek-pipeline. Een snelle vector search haalt eerst een brede set kandidaten op, daa...

Lees meer

Retrieval-Augmented Generation (RAG)

Retrieval-Augmented Generation of RAG is een techniek waarbij een AI-model eerst relevante info opzoekt in een eigen kennisbank voor het een...

Lees meer

Retry policy

Een retry policy bepaalt wanneer een systeem een mislukte actie opnieuw probeert. Ze voorkomt dat tijdelijke fouten meteen processen doen fa...

Lees meer

Return on Automation (ROA)

Return on Automation vergelijkt de gerealiseerde baten van automatisering met haar volledige lifecyclekosten. ROA is geen algemeen gestandaa...

Lees meer

Reverse ETL

Reverse ETL is het patroon waarbij je verrijkte data uit je data warehouse terug pusht naar de operationele systemen waar je teams elke dag ...

Lees meer

Rework loop

Een rework loop is een patroon waarbij dezelfde activiteit binnen één case meerdere keren gebeurt: een factuur die opnieuw wordt aangemaakt,...

Lees meer

ROC-curve en AUC

Een ROC-curve toont hoe een classificatiemodel balanceert tussen true positives en false positives bij verschillende thresholds. AUC vat die...

Lees meer

Role-playing dimension

Een role-playing dimension is één fysieke dimensietabel waar een feittabel meerdere keren naar verwijst, elke keer in een andere rol via een...

Lees meer

Root cause analysis

Root cause analysis onderzoekt welke onderliggende factoren een probleem of ongewenste procesuitkomst veroorzaken. Ze gaat verder dan sympto...

Lees meer

Row Level Security (RLS)

Row Level Security zorgt ervoor dat gebruikers enkel die rijen van je dataset zien waarvoor ze rechten hebben. Het is een simpele manier om ...

Lees meer

RPA (Robotic Process Automation)

RPA, of Robotic Process Automation, is technologie waarbij softwarebots repetitieve computertaken automatisch uitvoeren. Het spaart tijd, ve...

Lees meer

Runbook

Een runbook is een draaiboek voor operationele taken en incidenten. Het beschrijft wat je doet, in welke volgorde, met welke controles en wi...

Lees meer

Saga pattern

Het saga pattern splitst een langlopende transactie over meerdere systemen op in lokale stappen. Als een latere stap faalt, voeren compenser...

Lees meer

Samengestelde sleutel (composite key)

Een samengestelde sleutel gebruikt meerdere kolommen samen om een rij uniek te maken. Geen enkele kolom is op zichzelf genoeg, maar de combi...

Lees meer

Scheduled cloud flow

Een scheduled cloud flow is een Power Automate-flow die volgens een ingestelde starttijd en herhaling draait. Ze past bij periodieke control...

Lees meer

Schema drift

Schema drift betekent dat de structuur van een gegevensbron in de loop van de tijd verandert: een kolom komt bij, verdwijnt, wordt hernoemd ...

Lees meer

Schema Registry

Een schema registry is een centrale dienst die de schemas van de berichten op een streaming-platform bewaart en versiebeheert. Zo kunnen pro...

Lees meer

Schema-evolutie

Schema-evolutie is hoe je omgaat met een gegevensstructuur die verandert: een bron voegt een kolom toe, hernoemt er een of wijzigt een type....

Lees meer

Screen scraping

Screen scraping leest gegevens uit de gerenderde uitvoer van een applicatie in plaats van via een ondersteunde data-interface. De techniek g...

Lees meer

Secret management

Secret management is het veilig bewaren, gebruiken en roteren van geheimen zoals API-sleutels, wachtwoorden, tokens en certificaten. Het voo...

Lees meer

Self-service analytics

Self-service analytics laat medewerkers zelf met data werken, zonder afhankelijk te zijn van IT. Met tools zoals Power BI of Tableau kunnen ...

Lees meer

Semantisch model

Een semantisch model is een laag bovenop je data die tabellen, relaties en berekeningen in bedrijfstaal vertaalt. Het is de brug tussen ruwe...

Lees meer

Service Level Objective (SLO)

Een Service Level Objective of SLO is een meetbare doelstelling voor een service, zoals beschikbaarheid, latency of data freshness. Je meet ...

Lees meer

Single source of truth (SSOT)

Een single source of truth (SSOT) is de afspraak dat elk gegeven in je organisatie één officiële plek heeft waar iedereen naar kijkt. Rappor...

Lees meer

Slowly Changing Dimensions (SCD)

Slowly Changing Dimensions of SCD is de set patronen om wijzigingen in dimensiedata (klanten verhuizen, producten krijgen een nieuwe prijsca...

Lees meer

Small files problem

Het small files problem ontstaat wanneer een data lake of lakehouse duizenden kleine bestanden bevat. De overhead om al die bestanden te ope...

Lees meer

Small Language Model (SLM)

Een Small Language Model (SLM) is een compact taalmodel van honderden miljoenen tot een paar miljard parameters. Het draait op één GPU, een ...

Lees meer

Snapshot fact table

Een snapshot fact table legt de toestand van iets vast op een vast moment in plaats van losse gebeurtenissen. Het is een van Kimball's drie ...

Lees meer

Snowflake

Snowflake is een modern data warehouse dat volledig in de cloud draait en grote volumes data efficiënt opslaat en analyseert. Opslag en reke...

Lees meer

Snowflake schema

Een snowflake schema is een dimensioneel model waarbij dimensies verder genormaliseerd zijn. Product, categorie en subcategorie staan dan bi...

Lees meer

Soft delete

Een soft delete verwijdert een record niet fysiek, maar markeert het als verwijderd met een vlag of datum. Zo blijft historiek bewaard, terw...

Lees meer

Solution layering

Solution layering bepaalt welke Power Platform-componentdefinitie tijdens runtime actief is wanneer systeem-, managed en unmanaged lagen elk...

Lees meer

Speech-to-text (STT)

Speech-to-text (STT) zet gesproken woorden om in leesbare tekst. Je kan er gesprekken, opnames of vergaderingen snel mee omzetten naar notit...

Lees meer

SQL (Structured Query Language)

SQL is de standaardtaal om relationele databases te bevragen en te beheren. Je beschrijft welk resultaat je wil en de database zoekt zelf de...

Lees meer

Ster-schema

Een ster-schema is een datamodel waarbij één centrale feitentabel omringd wordt door dimensietabellen. Het is het standaardpatroon voor BI e...

Lees meer

Stored procedure

Een stored procedure is opgeslagen SQL-logica in de database. Je roept de procedure aan met parameters, waarna de database de vastgelegde st...

Lees meer

Straight-Through Processing (STP)

Straight-Through Processing is verwerking waarbij een transactie van invoer tot resultaat door systemen stroomt zonder manuele tussenkomst. ...

Lees meer

Streaming data

Streaming data is data die continu binnenkomt en verwerkt wordt zodra ze ontstaat: elke bestelling, meting of betaling als apart event. Lees...

Lees meer

Structured output

Structured output betekent dat een AI-model antwoordt in een vast formaat, zoals JSON volgens een schema. Dat maakt de output bruikbaar voor...

Lees meer

Supervised learning

Supervised learning is een manier waarop computers leren door voorbeelden te krijgen met het juiste antwoord erbij. Het model leert zo patro...

Lees meer

Surrogaatsleutel (surrogate key)

Een surrogaatsleutel is een kunstmatig, betekenisloos getal dat je warehouse zelf toekent aan elke rij in een dimensietabel. Het dient als p...

Lees meer

Synthetische data

Synthetische data is kunstmatig gegenereerde data die de statistische eigenschappen van echte data nabootst. Je gebruikt ze als testdata zon...

Lees meer

Systeem van record

Het systeem van record is het officiële systeem voor een bepaald gegeven. Als meerdere systemen elkaar tegenspreken, bepaalt dit systeem wel...

Lees meer

System prompt

Een system prompt is de vaste set instructies die een AI-toepassing aan het taalmodel meegeeft voor het gesprek begint: rol, toon, grenzen e...

Lees meer

Table compaction

Table compaction voegt veel kleine databestanden samen tot minder, grotere bestanden. In lakehouses helpt dat om queries sneller te maken en...

Lees meer

Task mining

Task mining legt vast hoe werk op de desktop verloopt: muisklikken, toetsaanslagen, schermwissels en applicatiegebruik bij de medewerker zel...

Lees meer

Temperature (LLM-parameter)

Temperature regelt hoe creatief of hoe behoudend een taalmodel zijn antwoord formuleert. Laag betekent: bijna altijd de meest waarschijnlijk...

Lees meer

Text-to-speech (TTS)

Text-to-speech (TTS) zet tekst om in gesproken taal en evolueerde van mechanische apparaten tot moderne AI-stemmen die bijna menselijk klink...

Lees meer

Time travel (dataversiebeheer)

Time travel laat je een lakehouse-tabel bevragen zoals ze er op een eerdere versie of tijdstip uitzag. Delta Lake en Apache Iceberg bewaren ...

Lees meer

Token-based replay

Token-based replay speelt een waargenomen procestrace af op een Petri-net. Ontbrekende en overblijvende tokenmarkeringen laten zien waar het...

Lees meer

Tokens

Een token is de kleinste tekstenheid die een AI-model verwerkt, meestal een half woord of een leesteken. Tokens bepalen zowel de factuur van...

Lees meer

Tool use (function calling)

Tool use of function calling laat een taalmodel meer doen dan tekst genereren: je geeft het een set tools of API's die het mag aanroepen. He...

Lees meer

Train-test split

Een train-test split verdeelt data in een trainingsset en testset. Het model leert op het ene deel en wordt beoordeeld op data die het niet ...

Lees meer

Transaction isolation

Transaction isolation bepaalt hoeveel gelijktijdige transacties van elkaar mogen zien. Het beschermt tegen vreemde tussenstanden, maar meer ...

Lees meer

Transactional outbox

Een transactional outbox bewaart een uitgaand event in dezelfde database-transactie als de businesswijziging. Een aparte worker stuurt het e...

Lees meer

Transformatie

Een transformatie is een bewerking die data verandert tijdens verwerking. Ze kan technisch zijn, zoals een datatype omzetten, of inhoudelijk...

Lees meer

transformer-architectuur

De transformer-architectuur is het brein achter moderne AI. Ze verwerkt tekst, beeld en geluid door de verbanden tussen woorden en elementen...

Lees meer

UI-automatisering

UI-automatisering bedient software via schermen en bedieningselementen alsof een gebruiker dat doet. De automatisering lokaliseert velden en...

Lees meer

UI-automatiseringsselector

Een UI-automatiseringsselector beschrijft hoe een desktop- of browserflow een specifiek bedieningselement vindt. De selector gebruikt een hi...

Lees meer

Unattended automation

Unattended automation voert taken uit zonder aanwezige medewerker, op een beheerde machine of server en onder een vooraf ingestelde identite...

Lees meer

Unmanaged solution

Een unmanaged solution is een bewerkbare Power Platform-container voor ontwikkeling. Haar componentwijzigingen worden onderdeel van de actie...

Lees meer

Unsupervised learning

Unsupervised learning is een vorm van artificiële intelligentie waarbij computers zelf patronen ontdekken in data, zonder dat iemand hen ver...

Lees meer

Upsert

Een upsert is een schrijfactie die een rij invoegt als ze nog niet bestaat, of bijwerkt als ze al bestaat. In datapijplijnen gebruik je dit ...

Lees meer

Validatieregel

Een validatieregel controleert of data voldoet aan een afgesproken voorwaarde. Ze maakt datakwaliteit concreet, testbaar en opvolgbaar.

Lees meer

Variantanalyse

Variantanalyse toont hoeveel verschillende routes hetzelfde proces in de praktijk aflegt. Je ziet welke volgorde van stappen het vaakst voor...

Lees meer

Vector database

Een vector database slaat embeddings op en zoekt er razendsnel gelijkaardige items in op basis van betekenis in plaats van exacte woorden. Z...

Lees meer

Vector search (ANN)

Vector search vindt items op basis van betekenis in plaats van exacte woorden, door tekst of beelden om te zetten in vectoren en de dichtstb...

Lees meer

VertiPaq

VertiPaq is de in-memory engine achter importmodellen in Power BI en Analysis Services Tabular. Ze slaat data kolom per kolom gecomprimeerd ...

Lees meer

Vreemde sleutel (foreign key)

Een vreemde sleutel is een kolom die verwijst naar de primaire sleutel van een andere tabel. Zo bewaakt de databank dat een order alleen naa...

Lees meer

Watermark

Een watermark is een marker die bijhoudt tot waar data al verwerkt is, zoals de laatste wijzigingsdatum, hoogste ID of laatste eventpositie.

Lees meer

Webhook

Een webhook is een omgekeerde API-aanroep: het systeem waar iets gebeurt, stuurt jou automatisch een melding zodra het gebeurt. Zo start je ...

Lees meer

Window function

Een window function is een SQL-functie die rekent over een groep gerelateerde rijen, terwijl elke rij zichtbaar blijft. Je gebruikt ze voor ...

Lees meer

Work queue

Een work queue bewaart afzonderlijke werkitems die automatiseringen gecontroleerd claimen en verwerken. Status, prioriteit, retrybeleid en e...

Lees meer

Workflow engine

Een workflow engine helpt om processen stap voor stap betrouwbaar uit te voeren. Ze bewaart de voortgang, beslist welke actie volgt en zorgt...

Lees meer

Workflowautomatisering

Workflowautomatisering laat software taken, beslissingen en overdrachten volgens een vastgelegde route uitvoeren. Ze bepaalt wie of welk sys...

Lees meer

Z-ordering (data clustering)

Z-ordering is een techniek die rijen met gelijkaardige waarden over meerdere kolommen samen in dezelfde bestanden zet. Daardoor kan een quer...

Lees meer

Zero-trust data architecture

Zero-trust data architecture is een beveiligingsmodel dat niemand automatisch vertrouwt. Elke gebruiker of toepassing moet zich telkens opni...

Lees meer