AI Act (EU)
De AI Act is de Europese verordening die artificiële intelligentie reguleert. Ze deelt AI-systemen op volgens risico en legt verplichtingen ...
Lees meer
Data Woordenboek
Data woordenboek.
Verken ons uitgebreide data woordenboek om belangrijke dataconcepten, definities en relaties te begrijpen.
A
AI-agent
Een AI-agent is een AI-systeem dat zelfstandig meerdere stappen plant en uitvoert om een doel te bereiken. Hij gebruikt een taalmodel als br...
Lees meerApache Iceberg
Apache Iceberg is een open tabelformaat voor grote analytische datasets op object storage. Het transformeert een map met Parquet-bestanden i...
Lees meerArtificiële Intelligentie (AI)
Artificiële intelligentie is technologie die computers leert denken en leren zoals mensen. Ze herkent patronen, trekt conclusies en neemt be...
Lees meerB
Berekeningsgroep (Calculation group)
Een berekeningsgroep past één DAX-patroon toe op elke meting in je model. Schrijf YTD, MTD en YoY% één keer in plaats van voor elke meting a...
Lees meerbias
Bias in AI is een vertekening die kan ontstaan door data, algoritmes of menselijke keuzes. Het is niet altijd slecht, maar moet bewust behee...
Lees meerBottleneck analysis
Bottleneck analysis zoekt de stap in een proces waar werk blijft wachten en die zo de hele doorlooptijd bepaalt. Je vindt die knelpunten doo...
Lees meerBusiness Process Model and Notation (BPMN)
BPMN is een visuele manier om bedrijfsprocessen duidelijk in kaart te brengen. Met een vaste set symbolen zie je meteen wie wat doet en waar...
Lees meerC
Cardinaliteit - Power Bi
Cardinaliteit beschrijft hoe twee tabellen zich tot elkaar verhouden: één-op-veel, veel-op-één, één-op-één of veel-op-veel. In Power BI is h...
Lees meerCase ID
Een case ID is de sleutel die alle events van één procesdoorgang samenbrengt. Denk aan een ordernummer, een ticketnummer of een patiëntdossi...
Lees meerChain-of-thought prompting
Chain-of-thought prompting is één prompt-trick: vraag het model om eerst uit te leggen hoe het denkt, vóór het antwoordt. Voor berekeningen,...
Lees meerChange Data Capture (CDC)
Change Data Capture (CDC) is een techniek die elke wijziging in een bronsysteem registreert en doorstuurt naar downstream-systemen. Zo houd ...
Lees meerConformance checking
Conformance checking vergelijkt hoe een proces echt loopt met hoe het hoort te lopen. Het is de tweede pijler van process mining, naast proc...
Lees meerContext window
Het context window is de hoeveelheid tekst die een taalmodel in één keer kan zien en verwerken. Hij bepaalt hoeveel instructies, documenten ...
Lees meerD
Data contract
Een data contract is een expliciete afspraak tussen de producent en consument van een dataset: welk schema, welke kwaliteit, welke frequenti...
Lees meerData governance
Data governance is het geheel van afspraken, rollen en processen dat bepaalt hoe een organisatie haar data beheert, beschermt en gebruikt. W...
Lees meerData lineage
Data lineage toont de volledige levensloop van data. Van bron tot rapport, met betekenis en context. Essentieel voor vertrouwen in cijfers.
Lees meerData mart
Een data mart is een kleinere, gerichte deelverzameling van je data warehouse, afgestemd op één afdeling of thema. Sales, finance of HR krij...
Lees meerData mesh
Data mesh is een organisatiemodel voor data waarbij elk businessdomein eigenaar wordt van zijn eigen datasets en die aanbiedt als producten....
Lees meerData warehouse
Een data warehouse is een centrale databank die gegevens uit allerlei bronsystemen verzamelt en structureert voor rapportering en analyse. H...
Lees meerDAX (Data Analysis Expressions)
ChatGPT said: DAX is de formule-taal van Power BI en Excel Power Pivot. Je gebruikt ze om berekeningen te maken zoals totalen, marges of ...
Lees meerDelta Lake
Delta Lake is een open opslagformaat dat klassieke Parquet-bestanden uitbreidt met transacties, schema-afdwinging en time travel. Het vormt ...
Lees meerDigital twin
Een digital twin is een digitale kopie van een fysiek object, proces of systeem, gevoed door live data. Je gebruikt hem om simulaties te dra...
Lees meerDimensioneel modelleren (Kimball-methode)
Dimensioneel modelleren is Ralph Kimball's ontwerpmethode voor data warehouses: feittabellen omringd door dimensietabellen in een star schem...
Lees meerDirect Lake
Direct Lake is een opslagmodus voor Power BI die rechtstreeks uit Delta-tabellen in OneLake leest. Je krijgt de snelheid van Import zonder d...
Lees meerDirectQuery
DirectQuery is een opslagmodus in Power BI en Fabric waarbij je model geen data kopieert, maar elke query rechtstreeks naar de bron stuurt. ...
Lees meerDoorlooptijd
Doorlooptijd is de tijd tussen het start-event en het eind-event van een case: de totale klok voor een bestelling, aanvraag of ticket, inclu...
Lees meerE
embeddings
Embeddings zetten woorden om in cijfers die betekenis weerspiegelen. Ze worden geleerd door neurale netwerken op enorme hoeveelheden tekst. ...
Lees meerETL / ELT
ETL en ELT staan voor Extract, Transform, Load en Extract, Load, Transform. Het zijn twee manieren om data van bronsystemen naar een central...
Lees meerEvals (LLM-evaluatie)
Evals zijn gestructureerde testen om de kwaliteit van een taalmodel of een AI-toepassing te meten. Wat unit tests zijn voor software, zijn e...
Lees meerEvent log
Een event log is de chronologische lijst van alle stappen die in een proces gebeurd zijn, getrokken uit de systemen waarin je werkt. Het is ...
Lees meerF
Fabric-capaciteit (F-SKU)
Een Fabric-capaciteit is het rekenpakket waarop Power BI, lakehouses, notebooks en pipelines in Microsoft Fabric draaien. De F-SKU's lopen v...
Lees meerFine-tuning
Fine-tuning is het verder trainen van een bestaand AI-model op jouw eigen data, zodat het een specifieke taak, toon of domein beter onder de...
Lees meerG
Generatieve AI
Generatieve AI (GenAI) is een technologie die zelf nieuwe inhoud kan maken, zoals tekst, beeld of muziek. Ze leert patronen uit bestaande da...
Lees meerGPU
Een GPU is een krachtige chip die gemaakt is voor snel rekenwerk. Ze voert duizenden berekeningen tegelijk uit en wordt vooral gebruikt waar...
Lees meerH
Hallucinatie
Een hallucinatie is wanneer een AI-model iets zegt dat plausibel klinkt maar niet klopt. Het model verzint details die nergens in de brondat...
Lees meerHappy path
Het happy path is de ideale route door een proces of systeem, zonder uitzonderingen, fouten of omwegen. Het beschrijft wat er gebeurt als al...
Lees meerHuman-in-the-Loop (HITL)
Human-in-the-loop (HITL) betekent dat mensen actief meebeslissen in processen die door AI worden uitgevoerd.
Lees meerI
Implementatiepijplijn (Deployment pipeline)
Een implementatiepijplijn is de ALM-tool van Microsoft Fabric. Je bouwt in een Development-werkruimte, test in een Test-werkruimte en rolt u...
Lees meerIncremental refresh
Incremental refresh is de Power BI- en Fabric-functie die enkel nieuwe of gewijzigde data bij een refresh verwerkt, in plaats van elke keer ...
Lees meerIntelligent Process Automation (IPA)
ChatGPT said: Intelligent Process Automation (IPA) combineert automatisatie met artificiële intelligentie om bedrijfsprocessen slimmer en...
Lees meerK
KPI (Key Performance Indicator)
Een KPI is een meetbare indicator die de voortgang naar een duidelijk doel weergeeft. Niet elke metriek is een KPI. Een KPI is kritisch, hee...
Lees meerKQL (Kusto Query Language)
KQL of Kusto Query Language is de zoektaal van Microsoft voor tijdreeks- en logdata. Je komt KQL tegen in Azure Data Explorer, Fabric Real-T...
Lees meerL
Lakehouse
Een lakehouse combineert de flexibiliteit van een data lake met de structuur van een data warehouse. Je bewaart ruwe en bewerkte data in ope...
Lees meerLarge Language Model (LLM)
Een Large Language Model (LLM) is een AI-model getraind op enorme hoeveelheden tekst dat taal begrijpt en zelf genereert. LLM's vormen de mo...
Lees meerM
MCP (Model Context Protocol)
MCP of Model Context Protocol is een open standaard van Anthropic waarmee AI-modellen op een uniforme manier tools en data kunnen aanspreken...
Lees meerMedaillon-architectuur
De medaillon-architectuur verdeelt je lakehouse in drie lagen: brons voor ruwe data, zilver voor opgeschoonde data en goud voor business-kla...
Lees meerMicrosoft Copilot
Microsoft Copilot is de familienaam voor alle AI-assistenten die Microsoft inbouwt in zijn producten, van Word en Excel tot Power BI en Fabr...
Lees meerMicrosoft Fabric
Microsoft Fabric is een data-platform van Microsoft dat gegevensbeheer, analyse en rapportering samenbrengt. Het vervangt een reeks losse to...
Lees meerMLOps
MLOps is de werkwijze om machine learning-modellen op een betrouwbare manier naar productie te brengen en ze daar gezond te houden. Het comb...
Lees meerModel drift
Model drift ontstaat wanneer een AI-model minder goed presteert doordat data of verbanden in de werkelijkheid veranderen. Regelmatige hertra...
Lees meerMultimodaal model
Een multimodaal model is een AI-model dat tekst, afbeeldingen, audio en soms video tegelijk kan verwerken, en die meerdere modaliteiten ook ...
Lees meerN
Natural Language Processing (NLP)
Natural Language Processing (NLP) is een verzamelnaam voor technieken waarmee computers menselijke taal begrijpen. Je gebruikt het elke dag ...
Lees meerneuraal netwerk
Een neuraal netwerk is een computermodel dat leert door voorbeelden te analyseren, een beetje zoals het menselijk brein. Het bestaat uit lag...
Lees meerO
Object Level Security
Object Level Security is een manier om delen van je datamodel compleet af te schermen voor bepaalde gebruikers. Soms zitten er gevoelige geg...
Lees meerObject-centric process mining (OCPM)
Object-centric process mining is een aanpak waarbij events niet aan één case hangen, maar aan meerdere bedrijfsobjecten tegelijk: een order,...
Lees meerOCR (Optical Character Recognition)
OCR is een technologie die tekst herkent in een afbeelding of gescand document.
Lees meerOneLake
OneLake is de centrale dataopslag van Microsoft Fabric. Al je analytische data zit er op één plek, gestructureerd, semi-gestructureerd of ru...
Lees meerOneLake-snelkoppeling (OneLake shortcut)
Een OneLake-snelkoppeling verwijst vanuit je Fabric-lakehouse of KQL-database naar data die ergens anders staat, zonder ze te kopiëren. Inte...
Lees meerP
Parquet
Apache Parquet is een kolomgeoriënteerd bestandsformaat dat ontworpen is voor analytische queries op grote hoeveelheden data. Het is de onde...
Lees meerPower Automate
Power Automate is een tool van Microsoft waarmee je zonder te programmeren repetitieve taken en processen kan automatiseren. Je bouwt visuee...
Lees meerPower Bi
Power BI is een datavisualisatie- en rapporteringstool van Microsoft waarmee je gegevens uit verschillende bronnen kan samenbrengen, analyse...
Lees meerPower BI Embedded
Power BI Embedded laat je Power BI-rapporten inbouwen in je eigen software of website, zodat gebruikers inzichten zien zonder Power BI te op...
Lees meerPower BI Enhanced Report Format (PBIR)
PBIR is het nieuwe standaard bestandsformaat voor Power BI rapporten. In plaats van één groot JSON-bestand wordt een rapport opgesplitst in ...
Lees meerPower BI Project (PBIP)
PBIP is het projectformaat voor Power BI. In plaats van alles in één PBIX-bestand te stoppen, bewaart PBIP het rapport, het semantisch model...
Lees meerPower Query
Power Query is de transformatietaal van Microsoft voor data. Je gebruikt hem visueel in Power BI, Excel en Fabric Dataflows, met M als onder...
Lees meerProcesautomatisering
Procesautomatisering is het gebruik van software om repetitieve taken over te nemen die mensen anders met de hand doen. Systemen praten met ...
Lees meerProcess discovery
Process discovery is de stap in process mining die automatisch een proceskaart tekent uit je event log. Geen workshops of interviews, maar e...
Lees meerprocess mining
Process mining toont hoe je processen écht verlopen, niet hoe je denkt dat ze lopen. Door data uit systemen zoals ERP of CRM te analyseren, ...
Lees meerPrompt engineering
Prompt engineering is het vakgebied rond het opstellen van instructies voor een AI-model zodat het bruikbare output geeft. Een goede prompt ...
Lees meerR
Reinforcement learning
Reinforcement learning is een AI-techniek waarbij systemen leren door ervaring. Het probeert, krijgt feedback, en wordt stap voor stap slimm...
Lees meerRetrieval-Augmented Generation (RAG)
Retrieval-Augmented Generation of RAG is een techniek waarbij een AI-model eerst relevante info opzoekt in een eigen kennisbank voor het een...
Lees meerRework loop
Een rework loop is een patroon waarbij dezelfde activiteit binnen één case meerdere keren gebeurt: een factuur die opnieuw wordt aangemaakt,...
Lees meerRow Level Security (RLS)
Row Level Security zorgt ervoor dat gebruikers enkel die rijen van je dataset zien waarvoor ze rechten hebben. Het is een simpele manier om ...
Lees meerRPA (Robotic Process Automation)
RPA, of Robotic Process Automation, is technologie waarbij softwarebots repetitieve computertaken automatisch uitvoeren. Het spaart tijd, ve...
Lees meerS
Self-service analytics
Self-service analytics laat medewerkers zelf met data werken, zonder afhankelijk te zijn van IT. Met tools zoals Power BI of Tableau kunnen ...
Lees meerSemantisch model
Een semantisch model is een laag bovenop je data die tabellen, relaties en berekeningen in bedrijfstaal vertaalt. Het is de brug tussen ruwe...
Lees meerSlowly Changing Dimensions (SCD)
Slowly Changing Dimensions of SCD is de set patronen om wijzigingen in dimensiedata (klanten verhuizen, producten krijgen een nieuwe prijsca...
Lees meerSnowflake
Snowflake is een modern data warehouse dat volledig in de cloud draait en grote volumes data efficiënt opslaat en analyseert. Opslag en reke...
Lees meerSpeech-to-text (STT)
Speech-to-text (STT) zet gesproken woorden om in leesbare tekst. Je kan er gesprekken, opnames of vergaderingen snel mee omzetten naar notit...
Lees meerSter-schema
Een ster-schema is een datamodel waarbij één centrale feitentabel omringd wordt door dimensietabellen. Het is het standaardpatroon voor BI e...
Lees meerSupervised learning
Supervised learning is een manier waarop computers leren door voorbeelden te krijgen met het juiste antwoord erbij. Het model leert zo patro...
Lees meerT
Task mining
Task mining legt vast hoe werk op de desktop verloopt: muisklikken, toetsaanslagen, schermwissels en applicatiegebruik bij de medewerker zel...
Lees meerTemperature (LLM-parameter)
Temperature regelt hoe creatief of hoe behoudend een taalmodel zijn antwoord formuleert. Laag betekent: bijna altijd de meest waarschijnlijk...
Lees meerText-to-speech (TTS)
Text-to-speech (TTS) zet tekst om in gesproken taal en evolueerde van mechanische apparaten tot moderne AI-stemmen die bijna menselijk klink...
Lees meerTokens
Een token is de kleinste tekstenheid die een AI-model verwerkt, meestal een half woord of een leesteken. Tokens bepalen zowel de factuur van...
Lees meertransformer-architectuur
De transformer-architectuur is het brein achter moderne AI. Ze verwerkt tekst, beeld en geluid door de verbanden tussen woorden en elementen...
Lees meerV
Variantanalyse
Variantanalyse toont hoeveel verschillende routes hetzelfde proces in de praktijk aflegt. Je ziet welke volgorde van stappen het vaakst voor...
Lees meerVector database
Een vector database slaat embeddings op en zoekt er razendsnel gelijkaardige items in op basis van betekenis in plaats van exacte woorden. Z...
Lees meer